Bouwhistorische ontleding
Een bouwhistorische ontleding is de meest diepgaande vorm van bouwhistorisch onderzoek; een totaalonderzoek. Bij een bouwhistorische ontleding bepaalt de bouwhistoricus de monumentwaarde van (een onderdeel van) een gebouw/complex door de bouwgeschiedenis en gebruikersgeschiedenis tot in detail te achterhalen. Het eindrapport kan gebruikt worden als (een degelijke basis voor een) publiceerbaar artikel.
Werkwijze
De onderzoeker richt zich zowel op de buitenkant van het gebouw/complex als op het interieur. De inrichting kan inzicht geven in de (voormalige) functie en het gebruik van het object. De studie van het gebouw/complex is gedetailleerd waarbij zoveel mogelijk bouwsporen worden bekeken. Om dit te kunnen doen, moet de onderzoeker verborgen bouwsporen eventueel blootleggen door bijvoorbeeld pleisterlagen, verlaagde plafonds of aftimmeringen te verwijderen. Hierbij wordt natuurlijk opgelet dat de historische waarde niet beschadigd raakt. Bij het veldwerk worden tevens detailfoto's gemaakt, een gedetailleerde opmeting en eventueel specialistisch onderzoek uitgevoerd, zoals dendrochronologisch onderzoek, interieurhistorisch onderzoek en kleuronderzoek. Het onderzoek wordt aangevuld met uitgebreid literatuur- en archiefonderzoek zoals de bestudering van kaarten, bouwtekeningen, afbeeldingen en foto's.
Resultaat
Het rapport bevat een uitvoerige documentatie van het (onderdeel van het) gebouw/complex in de huidige staat, een uitgebreide bouw- en gebruikersgeschiedenis, een genuanceerde waardestelling en een advies. Het bevat meetresultaten, een fotobijlage, bouwfasetekeningen en reconstructietekeningen per bouwfase. Het vormt een goede basis voor of is op zichzelf al een publiceerbaar artikel.
Wanneer de ontleding globaler wordt uitgevoerd, noemt men dit een bouwhistorische opname. Wanneer de ontleding wordt uitgevoerd op een deel van een gebouw, bijvoorbeeld op een wand of een kamer, spreken we van een deelontleding.
Bron
De tekst is gebaseerd op:
- Leo Hendriks, Jan van der Hoeve, Richtlijnen Bouwhistorisch Onderzoek (Den Haag 2000 en 2009)
