Zuddenschuur: verschil tussen versies
k |
k |
||
| (2 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
[[Bestand:Overzicht voorzijde - Orvelte - 20177757 - RCE.jpg|miniatuur|Boerderij met zuddenschuur in Orvelte]] | [[Bestand:Overzicht voorzijde - Orvelte - 20177757 - RCE.jpg|miniatuur|Boerderij met zuddenschuur in Orvelte]] | ||
| − | Schuurtje waarin brandstof werd opgeslagen in Drenthe. Met zudden wordt verwezen naar zoden of heideplaggen. Later werd er in de zuddenschuur ook turf opgeslagen. De zuddenschuur is vrijwel geheel uit het dorpsbeeld verdwenen, behalve in Orvelte. | + | Schuurtje waarin brandstof werd opgeslagen in Drenthe. Met zudden wordt verwezen naar zoden of [[Plag|heideplaggen]]. Later werd er in de [[zuddenschuur]] ook turf opgeslagen. De zuddenschuur is vrijwel geheel uit het dorpsbeeld verdwenen, behalve in Orvelte. |
[[Bestand:Zuddenschuur - Orvelte - 20438802 - RCE.jpg|miniatuur|Zuddenschuur in Orvelte]] | [[Bestand:Zuddenschuur - Orvelte - 20438802 - RCE.jpg|miniatuur|Zuddenschuur in Orvelte]] | ||
[[Bestand:Kop- en zijgevel zuddenschuur nr. F 208-30 - Orvelte - 20459849 - RCE.jpg|miniatuur|Zuddenschuur in Orvelte]] | [[Bestand:Kop- en zijgevel zuddenschuur nr. F 208-30 - Orvelte - 20459849 - RCE.jpg|miniatuur|Zuddenschuur in Orvelte]] | ||
| Regel 7: | Regel 7: | ||
De zuddenschuur heeft drie wanden, meestal opgetrokken in [[vakwerk]] zonder vulling of beschot. De kopsekant van de schuur heeft een overstekende kap. Het [[schilddak]] was gedekt met [[zoden]], stro, of later [[riet]]. | De zuddenschuur heeft drie wanden, meestal opgetrokken in [[vakwerk]] zonder vulling of beschot. De kopsekant van de schuur heeft een overstekende kap. Het [[schilddak]] was gedekt met [[zoden]], stro, of later [[riet]]. | ||
| − | De constructie bestaat uit drie gebinten met ankerbalken van eikenhout. Een gebint bestaat uit twee stijlen, die op veldkeien werden geplaatst om rotting tegen te gaan. De ankerbalk werd tussen de stijlen van het gebint bevestigd. De constructie werd nog verder versterkt door [[Korbeel|korbelen]]. | + | De constructie bestaat uit drie [[gebinten]] met ankerbalken van eikenhout. Een gebint bestaat uit twee stijlen, die op veldkeien werden geplaatst om rotting tegen te gaan. De [[ankerbalk]] werd tussen de stijlen van het gebint bevestigd. De constructie werd nog verder versterkt door [[Korbeel|korbelen]]. |
=== Opslag === | === Opslag === | ||
| − | De zoden of heideplaggen ('zudden') werden in de open schuur opgeslagen, waarbij de buitenste rij als wand diende. In Orvelte werd gezegd dat de buitenste rij die de wand vormde altijd moest blijven staan. Stookte men deze laag brandstof ook op, dan pleitte dit niet voor de boer, daar deze tijdig voor nieuwe brandstof had moeten zorgen. | + | De zoden of heideplaggen ('zudden') werden in de open schuur opgeslagen, waarbij de buitenste rij als wand diende. In Orvelte werd gezegd dat de buitenste rij die de wand vormde altijd moest blijven staan. Stookte men deze laag brandstof ook op, dan pleitte dit niet voor de boer, daar deze tijdig voor nieuwe brandstof had moeten zorgen.Vaak stond de [[zuddenschuur]] in de buurt van het [[stookhok]]. |
| − | |||
| − | Vaak stond de zuddenschuur in de buurt van het stookhok. | ||
==== Turf ==== | ==== Turf ==== | ||
| − | Hoewel de zuddenschuur in eerste instantie voor zoden of heideplaggen werd gebruikt, veranderde dit door de loop der jaren. Turf was compacter en puur organisch, waardoor het langer brandde dan de zoden en plaggen. Turf werd echter maar voor een relatief korte periode gebruikt, omdat het na de oorlog al snel werd vervangen door eierkolen, briketten en antraciet. Deze steenkoolderivaten zorgde voor hogere temperaturen en bleven langer gloeien. | + | Hoewel de [[zuddenschuur]] in eerste instantie voor zoden of heideplaggen werd gebruikt, veranderde dit door de loop der jaren. Turf was compacter en puur organisch, waardoor het langer brandde dan de zoden en [[Plag|plaggen]]. Turf werd echter maar voor een relatief korte periode gebruikt, omdat het na de oorlog al snel werd vervangen door eierkolen, briketten en antraciet. Deze steenkoolderivaten zorgde voor hogere temperaturen en bleven langer gloeien. |
=== Het verdwijnen van de zuddenschuur === | === Het verdwijnen van de zuddenschuur === | ||
| − | Toen Nederland in de jaren '60 en '70 werd aangesloten op het Groninger aardgas, verloor de zuddenschuur uiteindelijk zijn functie. Veel boeren braken de nu onnodige bijgebouwen af of timmerden de schuur dicht zodat het kon worden gebruikt als stal voor jongvee of varkens. | + | Toen Nederland in de jaren '60 en '70 werd aangesloten op het Groninger aardgas, verloor de [[zuddenschuur]] uiteindelijk zijn functie. Veel boeren braken de nu onnodige bijgebouwen af of timmerden de schuur dicht zodat het kon worden gebruikt als stal voor jongvee of varkens. |
=== Bron === | === Bron === | ||
Hoven, Lukas. 'Zuddenschuur.' ''Stichting Het Drentse Landschap'', nr. 98, juni 2018. | Hoven, Lukas. 'Zuddenschuur.' ''Stichting Het Drentse Landschap'', nr. 98, juni 2018. | ||
| + | |||
| + | === Verder lezen === | ||
| + | |||
| + | * [[Plag]] | ||
| + | * [[Hallenhuisboerderij|Hallenhuis]] | ||
| + | * [[Schaapskooi]] | ||
| + | * [[Plaggenhut]] | ||
[[Categorie:Bijgebouwen]] | [[Categorie:Bijgebouwen]] | ||
[[Categorie:Drenthe]] | [[Categorie:Drenthe]] | ||
| + | [[Categorie:Midden-Drenthe]] | ||
| + | [[Categorie:Opslagruimten]] | ||
Huidige versie van 8 nov 2024 om 13:02
Schuurtje waarin brandstof werd opgeslagen in Drenthe. Met zudden wordt verwezen naar zoden of heideplaggen. Later werd er in de zuddenschuur ook turf opgeslagen. De zuddenschuur is vrijwel geheel uit het dorpsbeeld verdwenen, behalve in Orvelte.
Constructie
De zuddenschuur heeft drie wanden, meestal opgetrokken in vakwerk zonder vulling of beschot. De kopsekant van de schuur heeft een overstekende kap. Het schilddak was gedekt met zoden, stro, of later riet.
De constructie bestaat uit drie gebinten met ankerbalken van eikenhout. Een gebint bestaat uit twee stijlen, die op veldkeien werden geplaatst om rotting tegen te gaan. De ankerbalk werd tussen de stijlen van het gebint bevestigd. De constructie werd nog verder versterkt door korbelen.
Opslag
De zoden of heideplaggen ('zudden') werden in de open schuur opgeslagen, waarbij de buitenste rij als wand diende. In Orvelte werd gezegd dat de buitenste rij die de wand vormde altijd moest blijven staan. Stookte men deze laag brandstof ook op, dan pleitte dit niet voor de boer, daar deze tijdig voor nieuwe brandstof had moeten zorgen.Vaak stond de zuddenschuur in de buurt van het stookhok.
Turf
Hoewel de zuddenschuur in eerste instantie voor zoden of heideplaggen werd gebruikt, veranderde dit door de loop der jaren. Turf was compacter en puur organisch, waardoor het langer brandde dan de zoden en plaggen. Turf werd echter maar voor een relatief korte periode gebruikt, omdat het na de oorlog al snel werd vervangen door eierkolen, briketten en antraciet. Deze steenkoolderivaten zorgde voor hogere temperaturen en bleven langer gloeien.
Het verdwijnen van de zuddenschuur
Toen Nederland in de jaren '60 en '70 werd aangesloten op het Groninger aardgas, verloor de zuddenschuur uiteindelijk zijn functie. Veel boeren braken de nu onnodige bijgebouwen af of timmerden de schuur dicht zodat het kon worden gebruikt als stal voor jongvee of varkens.
Bron
Hoven, Lukas. 'Zuddenschuur.' Stichting Het Drentse Landschap, nr. 98, juni 2018.
