Gele pigmenten: verschil tussen versies

Uit Agriwiki
(Nieuwe pagina aangemaakt met 'Om een helder gele kleur te maken had men vroeger slechts een beperkt aantal pigmenten die daarnaast ook een aantal minder gunstige eigenschappen hadden. E...')
 
Regel 2: Regel 2:
  
 
===[[Historisch kleurgebruik]]===
 
===[[Historisch kleurgebruik]]===
Bij een [[restauratie-ethiek|goede restauratie]] is een op de historie gebaseerde kleurkeuze belangrijk. Om de ontwikkeling van het historisch kleurgebruik te begrijpen, is enige kennis over de belangrijkste historische pigmenten nodig. Een voorbeeld hiervan zijn de helder gele pigmenten. Helder geel kan niet gemaakt worden uit okergeel of uit ijzeroxidegeel. Om heldergeel te maken waren andere pigmenten nodig. In de Middeleeuwen gebruikte men het kostbare loodtingeel. Vanaf de 18de eeuw kwam het mooie zachtgele Napelsgeel in gebruik. In de 19de eeuw had men daarnaast ook chromaatgeel en cadmiumgeel. Al deze pigmenten zijn duur en giftig, behalve chromaatgeel, maar dat verkleurt weer lelijk. Aan deze bezwaren kwam een eind in 1909 bij de ontdekking van het hansageel. Hoewel het een synthetisch pigment is, is het niet giftig en van prima kwaliteit.  
+
Bij een [[restauratie-ethiek|goede restauratie]] is een op de historie gebaseerde kleurkeuze belangrijk. Om de ontwikkeling van het historisch kleurgebruik te begrijpen, is enige kennis over de belangrijkste historische pigmenten nodig. Een voorbeeld hiervan zijn de helder gele pigmenten. Helder geel kan niet gemaakt worden uit okergeel of uit ijzeroxidegeel. Om heldergeel te maken waren andere pigmenten nodig. In de Middeleeuwen gebruikte men het kostbare loodtingeel. Vanaf de 18de eeuw kwam het mooie zachtgele Napelsgeel in gebruik. In de 19de eeuw had men daarnaast ook chromaatgeel en cadmiumgeel. Al deze pigmenten zijn duur en giftig, behalve chromaatgeel, maar dat verkleurt weer lelijk. Aan deze bezwaren kwam een eind in 1909 bij de ontdekking van het hansageel. Hoewel het een synthetisch pigment is, is het niet giftig en van prima kwaliteit.
 +
 
 +
===Verkleuren===
 +
[[Kleuren]] veranderen onder invloed van licht, warmte, vocht en bepaalde bestanddelen in de lucht. Bij boerderijrestauraties is een duur kleuronderzoek door een deskundige vaak een uitzondering en zodoende zal vaak genoegen genomen moeten worden met een doe-het-zelf kleuronderzoek. Daarom is het goed enige kennis te hebben over het verkleuren van verf. Licht, hitte, vocht, zuurstof, zuren, zwavelwaterstof, hydroxiden, en het [[bindmiddel]] in de verf zijn vijanden van de kleurvastheid van kleuren. Chromaatgeel kan onder sommige omstandigheden verkleuren. Chromaatgeel wordt verwerkt in de kleur [[standgroen]]. Het geel in de verf wordt aangetast door zonlicht en neemt in sterkte af. Hierdoor komt het blauw meer naar voren in de verf. De verf verdonkert en krijgt een blauwe gloed.
  
 
===Overzicht van de belangrijkste gebruikte gele pigmenten en kleuren van 1600-1950===
 
===Overzicht van de belangrijkste gebruikte gele pigmenten en kleuren van 1600-1950===

Versie van 9 jul 2012 10:19

Om een helder gele kleur te maken had men vroeger slechts een beperkt aantal pigmenten die daarnaast ook een aantal minder gunstige eigenschappen hadden. Elke verf bestaat voor een groot deel uit twee belangrijke bestanddelen; het pigment en het bindmiddel. Een pigment is een poedervormige stof die kleur geeft aan de verf. Het bindmiddel zorgt ervoor dat de pigmentdeeltjes aan elkaar en aan de ondergrond hechten.

Historisch kleurgebruik

Bij een goede restauratie is een op de historie gebaseerde kleurkeuze belangrijk. Om de ontwikkeling van het historisch kleurgebruik te begrijpen, is enige kennis over de belangrijkste historische pigmenten nodig. Een voorbeeld hiervan zijn de helder gele pigmenten. Helder geel kan niet gemaakt worden uit okergeel of uit ijzeroxidegeel. Om heldergeel te maken waren andere pigmenten nodig. In de Middeleeuwen gebruikte men het kostbare loodtingeel. Vanaf de 18de eeuw kwam het mooie zachtgele Napelsgeel in gebruik. In de 19de eeuw had men daarnaast ook chromaatgeel en cadmiumgeel. Al deze pigmenten zijn duur en giftig, behalve chromaatgeel, maar dat verkleurt weer lelijk. Aan deze bezwaren kwam een eind in 1909 bij de ontdekking van het hansageel. Hoewel het een synthetisch pigment is, is het niet giftig en van prima kwaliteit.

Verkleuren

Kleuren veranderen onder invloed van licht, warmte, vocht en bepaalde bestanddelen in de lucht. Bij boerderijrestauraties is een duur kleuronderzoek door een deskundige vaak een uitzondering en zodoende zal vaak genoegen genomen moeten worden met een doe-het-zelf kleuronderzoek. Daarom is het goed enige kennis te hebben over het verkleuren van verf. Licht, hitte, vocht, zuurstof, zuren, zwavelwaterstof, hydroxiden, en het bindmiddel in de verf zijn vijanden van de kleurvastheid van kleuren. Chromaatgeel kan onder sommige omstandigheden verkleuren. Chromaatgeel wordt verwerkt in de kleur standgroen. Het geel in de verf wordt aangetast door zonlicht en neemt in sterkte af. Hierdoor komt het blauw meer naar voren in de verf. De verf verdonkert en krijgt een blauwe gloed.

Overzicht van de belangrijkste gebruikte gele pigmenten en kleuren van 1600-1950

Veel gebruikte pigmenten zijn met een volle kleur weergegeven. Minder vaak gebruikte pigmenten zijn gestreept weergegeven in de tabel. Deze tabel wordt later toegevoegd. Voor een compleet overzicht zie pigmenten.

Verder lezen

Bron

  • M. de Keijzer en P. Keune, Pigmenten en bindmiddelen (Amsterdam, 2001)
  • L. Simis, bewerkt door H. Janse, en J. Berghuis jr., Schilder- en Verfkunst (’s-Gravenhage, z.j.)
  • Ineke de Visser, Kleur op boerderijen. In het groene hart van Holland (Hardinxveld-Giessendam 2006)
  • H.J. Zantkuyl, Bouwen in Amsterdam (Amsterdam, 1973-1992 p. 94-108)