Luiken onderhouden

Buitenluiken zijn in de loop der tijd vaak weggehaald. Reden hiervoor is dat eigenaren het nut er niet meer van inzagen of het onderhoud te intensief vonden. Tegenwoordig zien eigenaren steeds meer de esthetische waarde van luiken in en worden de luiken beter onderhouden of teruggeplaatst.

Soorten luiken

Er zijn drie verschillende soorten luiken te onderscheiden: binnenluiken, buitenluiken en zonneblinden. In dit artikel wordt stilgestaan bij de buitenluiken en die worden verder als "luiken" aangeduid.

Functie van buitenluiken

De oorspronkelijke functie van luiken is het weren van wind, regen en licht. In die tijd was er nog geen glas en werd er op deze manier gezorgd voor het wind- en waterdicht maken van kozijnen. Toen het glas zijn intreden deed, verviel de functie van de luiken, voor wat betreft het wind- en waterdicht maken van de kozijnen. Toch bieden luiken (nu ook nog) de volgende voordelen: bescherming tegen inbraak, geluid en thermische isolatie.

Bescherming van luiken

Luiken staan vrijwel altijd open en hangen daardoor in weer en wind. Bescherming van de luiken is daarom zeer belangrijk. Bescherming wordt verkregen op de volgende manieren: goed in de verf zetten en houden; naden tussen houten delen en klampen goed waterdicht maken en houden; een loodstrookje op de bovenzijde van het luik plaatsen zodat regenwater niet boven op het luik blijft staan en daar in het hout kan trekken. Ook is het van belang om de luiken schoon te houden zodat regenwater en vocht goed weg geventileerd kan worden. Door het aanbrengen van een waterhol of het maken van een afschaving aan de onderzijde van het luik wordt ervoor gezorgd dat regenwater beter wordt afgevoerd. Bovendien zouden de luiken ook meer gebruikt kunnen worden door ze als wering tegen zon te gebruiken en bijvoorbeeld 's nachts te sluiten in verband met geluid en thermische isolatie als ook wering tegen inbraak. Door de luiken dicht te doen worden ze beter beschermd tegen regen en worden beide zijden ook afwisselend goed gedroogd.

Replica

Als luiken worden teruggeplaatst en het replica's betreft is het bovendien aan te raden om een duurzame houtsoort toe te passen. Ook moet er dan op gelet worden dat de luiken (ook als ze niet gebruikt worden) dicht zouden kunnen. Luiken horen in de luiksponningen van een kozijn te vallen. Vaak worden luiken te groot gemaakt of uitgevoerd zonder scharnieren wat het hele idee van luiken vergooit.

Bronnen

Deze tekst is gebaseerd op:

• Monumentenwacht Inspectiehandboek, 1.4, p.38-41