Mortel

Een mortel is een "plastisch deegachtige, samengestelde stof waarmee stenen tot een geheel verbonden worden." (Haslinghuis, Bouwkundige termen (2001), p.320).

Soorten mortel

Een mortel bestaat uit een bindmiddel, vul- of verschralingsmiddel en een toeslagmiddel. De gebruikte stof voor het bindmiddel geeft de mortel zijn naam. Een vul- of verschralingsmiddel is meestal zand. Het toeslagmiddel zorgt ervoor dat bij binding van de mortel het vrijkomende water wordt opgenomen en is een hydraulische toeslag. Dit kan zijn: tras, cement of bijvoorbeeld baksteengruis. De volgende bindmiddelen worden onderscheiden:

• leem
• kalk
• cement

Aangezien een gemetselde buitenmuur waterdicht moet zijn, moet de mortel ook waterdicht zijn. De mortel mag echter nooit waterdichter zijn dan de omringende (bak)stenen. Bij het inboeten of bijwerken van gevels is het daarom van belang dat de mortel zo wordt samengesteld dat de waterdichtheid gelijk is aan de rest van de wand. Voor het waterdicht maken van trasramen en kelders wordt er aan de mortel tras als toeslagmiddel toegevoegd, wat ook een basterdmortel kan zijn. Portlandcement wordt daarvoor na ±1850 ook gebruikt.

Bron

De tekst is gebaseerd op:

• Haslinghuis, Bouwkundige termen (2001), p.320
• P. Bot, Historische bouwmaterialen, installaties en infrastructuur (2009), p. 121

Verder lezen

• Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2, Herstel voegwerk
• Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 5, Oorzaken van schade aan baksteenmetselwerk en herstel 1
• Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 5, Oorzaken van schade aan baksteenmetselwerk en herstel 2
• Brochure techniek, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 8, Vocht en zouten in metselwerk