Zeeuwse schuur - Bewerkingsoverzicht

Mariekevanbommel op 25 okt 2024 om 15:29

2024-10-25T15:29:09Z

Mariekevanbommel op 25 okt 2024 om 12:13

2024-10-25T12:13:30Z

Mariekevanbommel op 24 feb 2024 om 22:49

2024-02-24T22:49:33Z

Mariekevanbommel op 24 feb 2024 om 22:48

2024-02-24T22:48:01Z

Mariekevanbommel op 24 feb 2024 om 22:22

2024-02-24T22:22:15Z

Mariekevanbommel op 23 feb 2024 om 15:50

2024-02-23T15:50:54Z

Mariekevanbommel: Aanvulling en foto's

2023-09-21T10:09:58Z

Aanvulling en foto's

Beheerder: /* Los of vast */

2012-06-28T15:08:09Z

Los of vast

Beheerder op 28 jun 2012 om 10:20

2012-06-28T10:20:46Z

Beheerder op 14 jun 2012 om 13:37

2012-06-14T13:37:05Z

@@ Regel 64: / Regel 64: @@
 * Kooij, Ben en Judith Toebast. ''Het grote boerderijen boek.'' W Books, 2013.
-===Links===
+===Verder lezen===
-* [[schuur]]
-* [[hout]]
+* [[Schouwse stolp]]
-* [[baksteen]]
+* [[Zuidwest-Nederlandse boerderij]]
-* [[dak]]
+* [[Klinket]]
-* [[kopgevel]]
+* [[Potdekselen]]
+*

← Oudere versie		Versie van 25 okt 2024 12:13
Regel 85:		Regel 85:

	[[Categorie: Zeeland]]		[[Categorie: Zeeland]]
		+	[[Categorie:Zuidwest-Nederlandse Boerderijen]]

@@ Regel 58: / Regel 58: @@
 ===Bron===
 De tekst is gebaseerd op:
 * 'Niet onder één dak', Landleven 15e jaargang, nummer 1- januari/februari 2010
-* Kooij, Ben en Judith Toebast. ''Het grote boerderijen boek.'' W Books, 2013.
+* Vader, J. ''Een Oud-Walcherse boerderij''. Vereniging "Vrienden van het Nederlands Openluchtmuseum", 1979.
 ===Links===

@@ Regel 8: / Regel 8: @@
 ==== Paardenstal ====
-De paardenstal is één van de onderdelen die werden samengebracht in de grote Zeeuwse schuur. De plaatsing van de deur van de paardenstal verschilde per schuur. Bij het ene boerenbedrijf bevond de staldeur zich in de voorgevel, terwijl deze bij een andere juist weer in de zijgevel te vinden was. In oude Zeeuwse schuren bestond de staldeur doorgaans uit een onder- en bovendeur. Wanneer het buiten warm was kon de bovendeur open blijven staan. De staldeur was vaak de enige deur in de schuur die 's nachts met een stevig slot afgesloten werd. Welke deur de staldeur was kon vaak worden herkend aan de aanwezigheid van een grote kogelronde steen naast de deur. Deze witte steen werd gebruikt om het paard makkelijker te bestijgen.
+De paardenstal is één van de onderdelen die werden samengebracht in de grote Zeeuwse schuur. De plaatsing van de deur van de paardenstal verschilde per schuur. Bij het ene boerenbedrijf bevond de staldeur zich in de [[voorgevel]], terwijl deze bij een andere juist weer in de zijgevel te vinden was. In oude Zeeuwse schuren bestond de staldeur doorgaans uit een onder- en bovendeur. Wanneer het buiten warm was kon de bovendeur open blijven staan. De staldeur was vaak de enige deur in de schuur die 's nachts met een stevig slot afgesloten werd. Welke deur de staldeur was kon vaak worden herkend aan de aanwezigheid van een grote kogelronde steen naast de deur. Deze witte steen werd gebruikt om het paard makkelijker te bestijgen.
 De paardenstal zelf was een afgesloten ruimte waarin doorgaans vier tot acht paarden gestald konden worden. De stal was volledig bestraat met klinkers. Paardenboxen (ook wel: [[Bocht|bochten]]) waren niet aanwezig. De paarden werden van elkaar gescheiden doormiddel van ronde of vierkante houten balkjes die tussen de 75 en 1 meter in kettingen hingen. Aan het eind waren deze balken vastgemaakt aan de muur doormiddel van een ijzeren haak en oog. Om de urine van de paarden op te vangen was een klein ondiep gootje aanwezig. Via dit gootje werd de urine naar de [[Grup|gruppe]] achter de koeien doorgeleid.
@@ Regel 15: / Regel 15: @@
 ==== Koestal ====
 De koestal liep doorgaans parallel met de achterwand van de Zeeuwse schuur en vulde bijna de hele schuurlengte. De runderen stonden binnen de koestal in tweetallen in boxen, ook wel [[Bocht|bochten]] genoemd. De boxen werden van elkaar gescheiden doormiddel van een tussenschot waar de dieren net overheen konden kijken. De vloer van de stal was net als de paardenstal betegeld en werd met een laag stro bedekt. In Walcheren werden de boxen iedere middag om 16:00 uitgemest en van vers stro voorzien. De koeien werden in de boxen vastgezet aan touwen, die ook wel koeiebanden werden genoemd. Achter de koeien bevond zich een goot waarnaar de vloer van de boxen enigszins afhelde. Via deze goot kon de urine van de koeien wegvloeien.
 Achter de koeien bevond zich verder nog een paadje dat direct tegen de schuurwand aangelegen was: de 'koeiengang'. Ook bevonden zich in deze achterwand de staldeuren die tot de mestput leidde. Zo kon de boer gemakkelijk de koeienmest naar de put kruien. Wanneer de boer over een stier beschikte stond deze in een aparte box, gescheiden van de koeien.
-Aan de voorzijde van de koestal bevond zich een lange houten drinkbak. Deze werd gevuld met water uit de welput, of 'steenpit' bij de voorgevel van de schuur.
+Aan de voorzijde van de koestal bevond zich een lange houten drinkbak. Deze werd gevuld met water uit de [[Put|welput]], of 'steenpit' bij de [[voorgevel]] van de schuur.
 ===== Geiten =====
@@ Regel 27: / Regel 28: @@
 Het kalverkot bevond zich aan het einde van de koeiengang, nog achter de geiten. Hier liepen de kalveren (en soms ook schapen) vrij rond.
-==== Dorsvloeren ====
+==== Dorsvloeren en tasruimten ====
-Een grote Zeeuwse schuur beschikte doorgaans over een of twee dors- en tasvloeren.
+Een grote Zeeuwse schuur beschikte doorgaans over meerdere dors- en tasvloeren.
-===== Eerste dorsvloer =====
+===== Dorsvloeren =====
 De eerste [[dorsvloer]] was door middel van een houten afscheiding van de paardenstal gescheiden. [[Dorsvloer|Dorsvloeren]] waren stevige houten vloeren waarop [[Graan|granen]] en peulvruchten konden worden [[Dorsen|gedorst]]. Boven de dorsvloer bevond zich een zoldering, ook wel een [[Hilde|dilt]] genoemd, bestaande uit losgelegen balken ([[slietenzolder]]). Tussen de balken was ruimte open gelaten zodat ze verschoven konden worden. Op de [[Hilde|dilt]] werd o.a. uitgedorst stro bewaard.
-Op de dorsvloer stonden verschillende gereedschappen en werktuigen zoals een windmolen om het stof kaf en vuil uit het graan te verwijderen. Ook gebruikte men hier 'dorsvloerrieven'; dit waren houten harken  met houten tanden die werden gebruikt om het uitgedorste stro bijeen te harken. Zo werden de nog overgebleven graankorrels uit het stro verwijderd. Met de ziften, hangend aan ijzeren haken die vanaf het dilt, werd het graan uiteindelijk geschoond.
+Op de dorsvloer stonden verschillende gereedschappen en werktuigen zoals een windmolen om het stof kaf en vuil uit het graan te verwijderen. Ook gebruikte men hier 'dorsvloerrieven'; dit waren houten harken  met houten tanden die werden gebruikt om het uitgedorste stro bijeen te harken. Zo werden de nog overgebleven graankorrels uit het stro verwijderd. Met de ziften, hangend aan ijzeren haken die vanaf het [[Hilde|dilt]], werd het graan uiteindelijk geschoond.
 === Wanden en daken ===
 De wanden van de schuur, de zogenoemde 'anslag', bestaat bij de houten schuren uit planken van 2.5 cm dikte. De planken werden [[Potdekselen|gepotdekseld]] over elkaar gezet. Zo werd regen en tocht geweerd. De wanden werden verder bewerkt met een mengsel van bruine en zwarte teer. De teer drong in het hout en zorgde dat het minder snel bedierf. In de regel werd dit proces om de drie jaar herhaald.

@@ Regel 2: / Regel 2: @@
 Traditionele Zeeuwse [[schuur|schuren]] zij meestal van [[hout]]. Pas na 1900 werden ze ook wel in [[baksteen]] gebouwd. De meeste Zeeuwse schuren zijn behoorlijk groot met laagaflopende [[dak]]vlakken. Ze werden meestal met een [[kopgevel]] naar het noordwesten gesitueerd om schade door noordwesterstormen zo veel mogelijk te voorkomen. Traditioneel zijn de inrijpoorten wit afgebiesd, evenals het [[klinket]] - het personendeurtje – dat zich in iedere poort bevindt. Het klinket maakt het mogelijk om de schuur binnen te gaan zonder dat de grote [[deur]]en geopend hoeven te worden. Naar verluid waren de witte biezen aangebracht om ook in het donker de toegangen in de zwart geteerde gevels te kunnen zien.
 In de Zeeuwse boerenschuur zijn [[dorsvloer]], [[tasruimte]] voor de [[oogst]], koe[[stal]] en [[paardenstal]] onder één dak bijeengebracht. Afhankelijk van de grootte van de schuur had ze één, twee of zelfs drie dwarsdelen, van waaruit de tasruimten zonder al te veel moeite konden worden gevuld met oogstproducten. Vaak zijn de poorten goed herkenbaar omdat het laag [[schuurdeurkapel|aflopende dak ter plaatse opwelft]].
 ==== Paardenstal ====
@@ Regel 9: / Regel 12: @@
 De paardenstal zelf was een afgesloten ruimte waarin doorgaans vier tot acht paarden gestald konden worden. De stal was volledig bestraat met klinkers. Paardenboxen (ook wel: [[Bocht|bochten]]) waren niet aanwezig. De paarden werden van elkaar gescheiden doormiddel van ronde of vierkante houten balkjes die tussen de 75 en 1 meter in kettingen hingen. Aan het eind waren deze balken vastgemaakt aan de muur doormiddel van een ijzeren haak en oog. Om de urine van de paarden op te vangen was een klein ondiep gootje aanwezig. Via dit gootje werd de urine naar de [[Grup|gruppe]] achter de koeien doorgeleid.
-Tegen de schuurwand van de paardenstal hingen gereedschappen en het tuig. Daarnaast stond een bus met smout. Dit was vet waarmee lederen tuigen werden ingesmeerd om het soepel te houden. Aan de voorzijde van de paarden bevond zich de ruif waarin hooi en stro werd geworpen. Onder de ruiven vond men de voederbakken waarin haver, paardenbonen, gesneden wortels en mangels werd gegooid. Daar weer onder, vlak boven de grond, bevonden zich de drinkbakken van de paarden, die zo'n 2x per daag bijgevuld werden.
+Tegen de schuurwand van de paardenstal hingen gereedschappen en het tuig. Daarnaast stond een bus met smout. Dit was vet waarmee lederen tuigen werden ingesmeerd om het soepel te houden. Aan de voorzijde van de paarden bevond zich de ruif waarin hooi en stro werd geworpen. Onder de ruiven vond men de voederbakken waarin haver, paardenbonen, gesneden wortels en mangels werd gegooid. Daar weer onder, vlak boven de grond, bevonden zich de drinkbakken van de paarden, die zo'n 2x per dag bijgevuld werden.
 === Wanden en daken ===

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 [[Bestand:Exterieur zijaanzicht Zeeuwse schuur - 20000127 - RCE.jpg|miniatuur|Zeeuwse schuur in Kwadendamme]]
-Traditionele Zeeuwse [[schuur|schuren]] zij meestal van [[hout]]. Pas na 1900 werden ze ook wel in [[baksteen]] gebouwd. De meeste Zeeuwse schuren zijn behoorlijk groot met laagaflopende [[dak]]vlakken. Ze werden meestal met een [[kopgevel]] naar het noordwesten gesitueerd om schade door noordwesterstormen zo veel mogelijk te voorkomen. Traditioneel zijn de inrijpoorten wit afgebiesd, evenals het [[klinket]] - het personendeurtje – dat zich in iedere poort bevindt. Het klinket maakt het mogelijk om de schuur binnen te gaan zonder dat de grote [[deur]]en geopend hoeven te worden. Naar verluid waren de witte biezen aangebracht om ook in het donker de toegangen in de zwart geteerde gevels te kunnen zien. In de Zeeuwse boerenschuur zijn [[dorsvloer]], [[tasruimte]] voor de [[oogst]], koe[[stal]] en [[paardenstal]] onder één dak bijeengebracht. Afhankelijk van de grootte van de schuur had ze één, twee of zelfs drie dwarsdelen, van waaruit de tasruimten zonder al te veel moeite konden worden gevuld met oogstproducten. Vaak zijn de poorten goed herkenbaar omdat het laag [[schuurdeurkapel|aflopende dak ter plaatse opwelft]].
+Traditionele Zeeuwse [[schuur|schuren]] zij meestal van [[hout]]. Pas na 1900 werden ze ook wel in [[baksteen]] gebouwd. De meeste Zeeuwse schuren zijn behoorlijk groot met laagaflopende [[dak]]vlakken. Ze werden meestal met een [[kopgevel]] naar het noordwesten gesitueerd om schade door noordwesterstormen zo veel mogelijk te voorkomen. Traditioneel zijn de inrijpoorten wit afgebiesd, evenals het [[klinket]] - het personendeurtje – dat zich in iedere poort bevindt. Het klinket maakt het mogelijk om de schuur binnen te gaan zonder dat de grote [[deur]]en geopend hoeven te worden. Naar verluid waren de witte biezen aangebracht om ook in het donker de toegangen in de zwart geteerde gevels te kunnen zien.
 ===Los of vast===
 [[Bestand:Boerderij buiten 19 06 2006 023.jpg|miniatuur|Boerderij 'Land en Zeezicht' in Kamperland met losse Zeeuwse schuur]]
 Een kenmerk van de meeste Nederlandse boerderijen is dat wonen en werken onder een dak plaats vindt. Alleen in een deel van Zeeland is dat anders. Hoewel het woonhuis wel vaak tegen de schuur was aangebouwd, was de schuur een zelfstandig gebouw. In de loop der tijd werd het vanwege brandgevaar, ongedierte en statusoverwegingen steeds vaker geheel vrijstaand gebouwd. Hierdoor ontstond een boerderijcomplex met een grote houten schuur, een vrijstaande bakstenen woning en verschillende [[Bijgebouw|bijgebouwen]], dat typerend is voor het grootste deel van Zuidwest Nederland. Alleen op de Zuid-Hollandse eilanden bleef men huis en schuur meestal aan elkaar bouwen.
 ===Bron===

← Oudere versie		Versie van 28 jun 2012 10:20
Regel 1:		Regel 1:
	Traditionele Zeeuwse [[schuur\|schuren]] zij meestal van [[hout]]. Pas na 1900 werden ze ook wel in [[baksteen]] gebouwd. De meeste Zeeuwse schuren zijn behoorlijk groot met laagaflopende [[dak]]vlakken. Ze werden meestal met een [[kopgevel]] naar het noordwesten gesitueerd om schade door noordwesterstormen zo veel mogelijk te voorkomen. Traditioneel zijn de inrijpoorten wit afgebiesd, evenals het [[klinket]] - het personendeurtje – dat zich in iedere poort bevindt. Het klinket maakt het mogelijk om de schuur binnen te gaan zonder dat de grote [[deur]]en geopend hoeven te worden. Naar verluid waren de witte biezen aangebracht om ook in het donker de toegangen in de zwart geteerde gevels te kunnen zien. In de Zeeuwse boerenschuur zijn [[dorsvloer]], [[tasruimte]] voor de [[oogst]], koe[[stal]] en [[paardenstal]] onder één dak bijeengebracht. Afhankelijk van de grootte van de schuur had ze één, twee of zelfs drie dwarsdelen, van waaruit de tasruimten zonder al te veel moeite konden worden gevuld met oogstproducten. Vaak zijn de poorten goed herkenbaar omdat het laag [[schuurdeurkapel\|aflopende dak ter plaatse opwelft]].		Traditionele Zeeuwse [[schuur\|schuren]] zij meestal van [[hout]]. Pas na 1900 werden ze ook wel in [[baksteen]] gebouwd. De meeste Zeeuwse schuren zijn behoorlijk groot met laagaflopende [[dak]]vlakken. Ze werden meestal met een [[kopgevel]] naar het noordwesten gesitueerd om schade door noordwesterstormen zo veel mogelijk te voorkomen. Traditioneel zijn de inrijpoorten wit afgebiesd, evenals het [[klinket]] - het personendeurtje – dat zich in iedere poort bevindt. Het klinket maakt het mogelijk om de schuur binnen te gaan zonder dat de grote [[deur]]en geopend hoeven te worden. Naar verluid waren de witte biezen aangebracht om ook in het donker de toegangen in de zwart geteerde gevels te kunnen zien. In de Zeeuwse boerenschuur zijn [[dorsvloer]], [[tasruimte]] voor de [[oogst]], koe[[stal]] en [[paardenstal]] onder één dak bijeengebracht. Afhankelijk van de grootte van de schuur had ze één, twee of zelfs drie dwarsdelen, van waaruit de tasruimten zonder al te veel moeite konden worden gevuld met oogstproducten. Vaak zijn de poorten goed herkenbaar omdat het laag [[schuurdeurkapel\|aflopende dak ter plaatse opwelft]].
		+
		+	===Los of vast===
		+	Kenmerkend van de meeste nederlandse boerderijen is dat wonen en werken onder een dak plaats vind. Alleen in een deel van Zeeland is dat anders. Daar is een vrijstaand woonhuis en een vrijstaande Zeeuwse schuur. In andere delen van Zeeland is het woonhuis wel tegen de grote schuur aan gebouwd.

	===Bron===		===Bron===

@@ Regel 19: / Regel 19: @@
 * [[paardenstal]]
 * [[schuurdeurkapel]]
 ===Verder lezen===