Roede - Bewerkingsoverzicht

Beheerder: /* Slanke roeden */

2012-09-25T14:23:01Z

Slanke roeden

Beheerder op 12 jun 2012 om 14:17

2012-06-12T14:17:21Z

Beheerder op 12 jun 2012 om 14:13

2012-06-12T14:13:49Z

Beheerder op 5 jun 2012 om 11:46

2012-06-05T11:46:13Z

Beheerder op 5 jun 2012 om 09:46

2012-06-05T09:46:39Z

Beheerder op 5 jun 2012 om 09:44

2012-06-05T09:44:55Z

Beheerder op 5 jun 2012 om 08:58

2012-06-05T08:58:33Z

Beheerder: /* Herstellen van roeden */

2012-04-13T10:35:54Z

Herstellen van roeden

Beheerder op 10 apr 2012 om 13:30

2012-04-10T13:30:52Z

Beheerder: /* Vocht problemen */

2012-04-06T10:01:50Z

Vocht problemen

@@ Regel 10: / Regel 10: @@
 ===Slanke roeden===
-Een roede bevat twee [[sponning|sponningen]] om de twee glasvlakken in te klemmen. Roeden zijn zeer slank gedimensioneerd, de sponning en het middelste gedeelte zijn alle drie even breed in aanzicht. Het glas wordt in de sponning op zijn plek gehouden door [[stopverf]]. Een roede heeft vaak een afmeting van ca. 32x32mm (twee sponningen en een middengedeelte (de "tong"). Als men [[dubbelglas]] in een venster plaatst, wordt de nieuwe roede vaak veel zwaarder dan de oorspronkelijke. Dit is niet fraai. Dit is te voorkomen door dun dubbelglas toe te passen of nog beter: [[isolerende enkelglas]].
+Een roede bevat twee [[sponning|sponningen]] om de twee glasvlakken in te klemmen. Roeden zijn zeer slank gedimensioneerd, de sponning en het middelste gedeelte zijn alle drie even breed in aanzicht. Het glas wordt in de sponning op zijn plek gehouden door [[stopverf]]. Een roede heeft vaak een afmeting van ca. 32x32mm (twee sponningen en een middengedeelte (de "tong"). Als men [[dubbelglas]] in een venster plaatst, wordt de nieuwe roede vaak veel zwaarder dan de oorspronkelijke. Dit is niet fraai. Dit is te voorkomen door dun dubbelglas toe te passen of nog beter: [[isolerend glas|isolerend enkelglas]].
 ===Vochtproblemen ===

@@ Regel 2: / Regel 2: @@
 ===[[Glas]]===
-Roeden werden in raamkozijnen aangebracht om zoveel mogelijk licht binnen te halen. De productie van [[glas]] is door de loop der tijd sterk veranderd. In de middeleeuwen was glas erg kostbaar. Ook kon men alleen maar kleine ruitvormige glazen maken. Daar komt ook de naam ruit voor een glasvlak vandaan. Glas werd toen met behulp van lood in de kozijnen geplaatst. Na verloop van tijd werd de productie van glas verbeterd. Men kon toen ook rechthoekige stukken glas maken, die men ruiten bleef noemen. Deze waren nog steeds vrij klein en daarom gebruikte men roeden om in het raam of kozijn meerdere ruiten te kunnen plaatsen. Doordat het glas in steeds grotere maten geproducerd kon worden kregen raamkozijnen steeds minder roeden. Zo hebben schuifvensters uit het begin van de 18de eeuw soms wel 35 (5x(7+3))ruiten. In het midden van de 19de eeuw hebben schuifvensters 6 (2x(2+1))ruiten. De jongste schuiframen hebben maar twee ruiten en dus geen roeden meer.
+Roeden werden in raamkozijnen aangebracht om zoveel mogelijk licht binnen te halen. De productie van [[glas]] is door de loop der tijd sterk veranderd. In de middeleeuwen was glas erg kostbaar. Ook kon men alleen maar kleine ruitvormige glazen maken. Daar komt ook de naam ruit voor een glasvlak vandaan. Glas werd toen met behulp van lood in de kozijnen geplaatst. Na verloop van tijd werd de productie van glas verbeterd. Men kon toen ook rechthoekige stukken glas maken, die men ruiten bleef noemen. Deze waren nog steeds vrij klein en daarom gebruikte men roeden om in het raam of kozijn meerdere ruiten te kunnen plaatsen. Doordat het glas in steeds grotere maten geproducerd kon worden kregen raamkozijnen steeds minder roeden. Zo hebben schuifvensters uit het begin van de 18de eeuw soms wel 50 (5x(7+3)) ruiten. In het midden van de 19de eeuw hebben schuifvensters 6 (2x(2+1)) ruiten. De jongste schuiframen hebben maar twee ruiten en dus geen roeden meer.
 Vroeger vond men die kleine ruiten maar armoedig staan. Hierdoor werden schuiframen vaak aangepast. Soms werd het hele raam vervangen door één met minder roeden. Soms zaagde men de roeden simpelweg af en plaatse een grotere ruit terug. De afgezaagde roede had kopshout op een kwetsbare plek. Dit had na verloop van tijd vaak inrotting van het hout tot gevolg.
@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 ===Herstellen van roeden===
-[[Bestand:Houten roeden aanscherven Inspectiehandboek monumentenwacht 1 4 p50.jpg|thumb|150px|Mogelijke manieren om een roedenkruis aan te scherven. Afbeelding uit Monumentenwacht, Inspectiehandboek 1, 1.4, p.50.]]Het gedeeltelijk vervangen van een roede kan door middel van aanscherven van een gehele roede of het uitbeitelen/frezen van een onderdeel van de roede. Het slechte gedeelte van het hout wordt tot in het goede gedeelte van het hout weggehaald. Het hout dat het slechte hout vervangt moet dezelfde afmeting en profilering hebben als het bestaande hout. Ook moet de nieuwe houtsoort overeenkomen met het bestaande werk. Het nieuwe hout moet schuin aangelast worden, zo dat vocht wat eventueel toch binnendringt, afgevoerd wordt naar buiten.
+[[Bestand:Houten roeden aanscherven Inspectiehandboek monumentenwacht 1 4 p50.jpg|thumb|150px|Mogelijke manieren om een roedenkruis aan te scherven. Afbeelding uit Monumentenwacht, Inspectiehandboek 1, 1.4, p.50.]]Het gedeeltelijk vervangen van een roede kan door middel van aanscherven van een gehele roede of het uitbeitelen/frezen van een onderdeel van de roede. Het slechte gedeelte van het hout wordt tot in het goede gedeelte van het hout weggehaald. Het hout dat het slechte hout vervangt moet dezelfde afmeting en profilering hebben als het bestaande hout. Ook moet de nieuwe houtsoort overeenkomen met het bestaande werk. Het nieuwe hout moet schuin aangelast worden, zodat vocht wat eventueel toch binnendringt, afgevoerd wordt naar buiten.
 ===Bron===

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-Veel authentieke (schuif)venster zijn voorzien van roeden. Met een roede kunnen kleine glasruiten in een groter raam geplaatst worden. Een roede is meestal van hout maar kan ook van ijzer zijn. Roeden zijn de kwetsbarste onderdelen van een venster.
+Veel authentieke (schuif)vensters zijn voorzien van roeden. Met een roede kunnen kleine glasruiten in een groter raam geplaatst worden. Een roede is meestal van hout maar kan ook van ijzer zijn. Roeden zijn de kwetsbaarste onderdelen van een venster.
 ===[[Glas]]===
-Roeden werden in raamkozijnen aangebracht om zoveel mogelijk licht binnen te halen. De productie van [[glas]] is door de loop der tijd sterk veranderd. In de middeleeuwen was glas erg kostbaar. Ook kon men alleen maar kleine ruitvormige glazen maken. Daar komt ook de naam ruit voor een glasvlak vandaan. Glas werd toen met behulp van lood in de kozijnen geplaats. Na verloop van tijd werd de productie van glas verbeterd. men kon toen ook rechthoekkige stukken glas maken, die men ruiten bleef noemen. Deze waren nog steeds vrij klein en daarom gebruikte men roeden om in het raam of kozijn meerdere ruiten te kunnen plaatsen. Doordat het glas in steeds grotere maten geproducerd kon worden kregen raamkozijnen steeds minder roeden. Zo hebben schuifvensters uit het begin van de 18de eeuw soms wel 35 (5x(7+3))ruiten. In het midden van de 19de eeuw hebben schuifvensters 6 (2x(2+1))ruiten. De jongste schuiframen hebben maar twee ruiten en dus geen roeden meer.
+Roeden werden in raamkozijnen aangebracht om zoveel mogelijk licht binnen te halen. De productie van [[glas]] is door de loop der tijd sterk veranderd. In de middeleeuwen was glas erg kostbaar. Ook kon men alleen maar kleine ruitvormige glazen maken. Daar komt ook de naam ruit voor een glasvlak vandaan. Glas werd toen met behulp van lood in de kozijnen geplaatst. Na verloop van tijd werd de productie van glas verbeterd. Men kon toen ook rechthoekige stukken glas maken, die men ruiten bleef noemen. Deze waren nog steeds vrij klein en daarom gebruikte men roeden om in het raam of kozijn meerdere ruiten te kunnen plaatsen. Doordat het glas in steeds grotere maten geproducerd kon worden kregen raamkozijnen steeds minder roeden. Zo hebben schuifvensters uit het begin van de 18de eeuw soms wel 35 (5x(7+3))ruiten. In het midden van de 19de eeuw hebben schuifvensters 6 (2x(2+1))ruiten. De jongste schuiframen hebben maar twee ruiten en dus geen roeden meer.
-Vroeger vond men die kleine ruiten maar armoedig staan. Hierdoor werden schuiframen vaak aangepast. Soms werd het hele raam vervangen door één met minder roeden. Soms zaagde men de roeden simpelweg af en plaatse een grotere ruit terug. De afgezaagde roede had kopshout op een kwetsbare plek dit had na verloop van tijd vaak inrotting van het hout tot gevolg.
+Vroeger vond men die kleine ruiten maar armoedig staan. Hierdoor werden schuiframen vaak aangepast. Soms werd het hele raam vervangen door één met minder roeden. Soms zaagde men de roeden simpelweg af en plaatse een grotere ruit terug. De afgezaagde roede had kopshout op een kwetsbare plek. Dit had na verloop van tijd vaak inrotting van het hout tot gevolg.
 ===Verhoudingen===
@@ Regel 10: / Regel 10: @@
 ===Slanke roeden===
-Een roede bevat twee [[sponning|sponningen]] om de twee glasvlakken in te klemmen. Roeden zijn zeer slank gedimensioneerd, de sponning en het middelste gedeelte zijn alle drie even breed in aanzicht. Het glas wordt in de sponning op zijn plek gehouden door [[stopverf]]. Een roede heeft vaak een afmeting van ca. 32x32mm (twee sponningen en een middengedeelte (de "tong"). Als men [[dubbelglas]] in een venster geplaatst wordt wordt de nieuwe roede vaak veel zwaarder dan de oorspronkelijke. Dit is niet fraai. Dit is te voorkomen door dun dubbelglas toe te passen of nog berer [[isolerende enkelglas]].
+Een roede bevat twee [[sponning|sponningen]] om de twee glasvlakken in te klemmen. Roeden zijn zeer slank gedimensioneerd, de sponning en het middelste gedeelte zijn alle drie even breed in aanzicht. Het glas wordt in de sponning op zijn plek gehouden door [[stopverf]]. Een roede heeft vaak een afmeting van ca. 32x32mm (twee sponningen en een middengedeelte (de "tong"). Als men [[dubbelglas]] in een venster plaatst, wordt de nieuwe roede vaak veel zwaarder dan de oorspronkelijke. Dit is niet fraai. Dit is te voorkomen door dun dubbelglas toe te passen of nog beter: [[isolerende enkelglas]].
-===Vocht problemen ===
+===Vochtproblemen ===
-Doordat roeden smal zijn en aan weerszijde een glassponning hebben zijn deze kwetsbaar. Vooral de horizontale roeden zijn kwetsbaar. Ze moeten daarom goed onderhouden (schilderen) worden. Vroeger werd om die reden vaak eiken roeden toegepast in een verder grenen venster. (Eikenhout is veel duurzamer.) Stopverf hardt over een lange periode volledig uit en er ontstaan op een gegeven moment dan ook krimpscheuren en kan ook (gedeeltelijk) losgetrokken worden van het glas. Het (regen)water loopt via het glas tussen het glas en de stopverf door, of dringt door krimpscheuren de stopverf in. De onderliggende houten sponning wordt nat en maar weinig geventileerd. Op deze manier ontstaat houtrot en het zal niet lang duren voordat de verf op de roede gaat bladeren. Het kwaad is dan al geschied en de roede moet (gedeeltelijk) vervangen worden. Om dit probleem te voorkomen moet (ook de binnenkant van) de roede goed in de verf zitten. De verf moet 2 mm op het glas zitten. Dan is de kwetsbaarste plek, de aansluiting stopverf - glas goed beschermd.
+Doordat roeden smal zijn en aan weerszijde een glassponning hebben zijn deze kwetsbaar. Vooral de horizontale roeden zijn kwetsbaar. Ze moeten daarom goed onderhouden (schilderen) worden. Vroeger werd om die reden vaak eiken roeden toegepast in een verder grenen venster. (Eikenhout is veel duurzamer.) Stopverf hardt over een lange periode volledig uit en er ontstaan op een gegeven moment dan ook krimpscheuren. Het kan ook (gedeeltelijk) losgetrokken worden van het glas. Het (regen)water loopt via het glas tussen het glas en de stopverf door, of dringt door krimpscheuren de stopverf in. De onderliggende houten sponning wordt nat en maar weinig geventileerd. Op deze manier ontstaat houtrot en het zal niet lang duren voordat de verf op de roede gaat bladeren. Het kwaad is dan al geschied en de roede moet (gedeeltelijk) vervangen worden. Om dit probleem te voorkomen moet (ook de binnenkant van) de roede goed in de verf zitten. De verf moet 2 mm op het glas zitten. Dan is de kwetsbaarste plek, de aansluiting stopverf - glas goed beschermd.
 ===Herstellen van roeden===

@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 ===Vocht problemen ===
-Doordat roeden smal zijn en aan weerszijde een glassponning hebben zijn dze kwetsbaar. Vooral de horizontale roeden zijn kwetsbaar. Ze moeten daarom goed onderhouden (schilderen) worden. Vroeger werd om die reden vaak eiken roeden toegepast in een verder grenen venster. (Eikenhout is veel duurzamer.) Stopverf hardt over een lange periode volledig uit en er ontstaan op een gegeven moment dan ook krimpscheuren en kan ook (gedeeltelijk) losgetrokken worden van het glas. Het (regen)water loopt via het glas tussen het glas en de stopverf door, of dringt door krimpscheuren de stopverf in. De onderliggende houten sponning wordt nat en maar weinig geventileerd. Op deze manier ontstaat houtrot en het zal niet lang duren voordat de verf op de roede gaat bladeren. Het kwaad is dan al geschied en de roede moet (gedeeltelijk) vervangen worden. Om dit probleem te voorkomen moet (ook de binnenkant van) de roede goed in de verf zitten. De verf moet 2 mm op het glas zitten. Dan is de kwetsbaarste plek, de aansluiting stopverf - glas goed beschermd.
+Doordat roeden smal zijn en aan weerszijde een glassponning hebben zijn deze kwetsbaar. Vooral de horizontale roeden zijn kwetsbaar. Ze moeten daarom goed onderhouden (schilderen) worden. Vroeger werd om die reden vaak eiken roeden toegepast in een verder grenen venster. (Eikenhout is veel duurzamer.) Stopverf hardt over een lange periode volledig uit en er ontstaan op een gegeven moment dan ook krimpscheuren en kan ook (gedeeltelijk) losgetrokken worden van het glas. Het (regen)water loopt via het glas tussen het glas en de stopverf door, of dringt door krimpscheuren de stopverf in. De onderliggende houten sponning wordt nat en maar weinig geventileerd. Op deze manier ontstaat houtrot en het zal niet lang duren voordat de verf op de roede gaat bladeren. Het kwaad is dan al geschied en de roede moet (gedeeltelijk) vervangen worden. Om dit probleem te voorkomen moet (ook de binnenkant van) de roede goed in de verf zitten. De verf moet 2 mm op het glas zitten. Dan is de kwetsbaarste plek, de aansluiting stopverf - glas goed beschermd.
 ===Herstellen van roeden===

← Oudere versie		Versie van 5 jun 2012 09:46
Regel 1:		Regel 1:
	Veel authentieke (schuif)venster zijn voorzien van roeden. Met een roede kunnen kleine glasruiten in een groter raam geplaatst worden. Een roede is meestal van hout maar kan ook van ijzer zijn. Roeden zijn de kwetsbarste onderdelen van een venster.		Veel authentieke (schuif)venster zijn voorzien van roeden. Met een roede kunnen kleine glasruiten in een groter raam geplaatst worden. Een roede is meestal van hout maar kan ook van ijzer zijn. Roeden zijn de kwetsbarste onderdelen van een venster.
−
−
−	~~Door de loop der tijd gaat de kwaliteit van de roeden achteruit. Ze kunnen gaan rotten en zullen dan (geheel) vervangen moeten worden.~~

	===[[Glas]]===		===[[Glas]]===

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-Een authentiek (schuif)venster is voorzien van roeden. Door de loop der tijd gaat de kwaliteit van de roeden achteruit. Ze kunnen gaan rotten en zullen dan (geheel) vervangen moeten worden.
+Veel authentieke (schuif)venster zijn voorzien van roeden. Met een roede kunnen kleine glasruiten in een groter raam geplaatst worden. Een roede is meestal van hout maar kan ook van ijzer zijn. Roeden zijn de kwetsbarste onderdelen van een venster.
-===Roeden in het algemeen===
-Roeden werden in raamkozijnen aangebracht om zoveel mogelijk licht binnen te halen. De productie van [[glas]] is door de loop der tijd sterk veranderd. In de eerste perioden dat glas werd toegepast was het alleen maar mogelijk om kleine ronde glazen "flessenbodems" te maken. Langzaam werd dat verbeterd tot kleine ruiten (ook letterlijk een ruitvorm). Totdat er op een gegeven moment ook rechthoekige beglazing kwam. Dit was nog steeds geen groot oppervlak. Om een [[raamkozijn]] toch groot te maken werd het raamkozijn opgedeeld in kleinere openingen door middel van roeden. Doordat het glas met een steeds groter wordend oppervlak gemaakt kon worden kregen raamkozijnen steeds minder roeden.
+Door de loop der tijd gaat de kwaliteit van de roeden achteruit. Ze kunnen gaan rotten en zullen dan (geheel) vervangen moeten worden.
-Raamkozijnen zijn in de loop der tijd vaak ook aangepast aan de nieuwe glasafmetingen. De bewoners wilden in veel gevallen grotere glasoppervlaktes en haalde daarom steeds meer roeden weg, simpelweg door het wegzagen van de roeden.
 De roedenverdeling is nooit vierkant geweest maar altijd rechthoekig. Een goed oppervlak tussen de roeden bestaat uit de verhouding: breedte= 1, hoogte= √2. Of de hoek van de diagonaal bevindt zich tussen de 50° en 58°.
 Een roede bevat twee [[sponning|sponningen]] om de twee glasvlakken in te klemmen. Roeden zijn zeer slank gedimensioneerd, de sponning en het middelste gedeelte zijn alle drie even breed in aanzicht. Het glas wordt in de sponning op zijn plek gehouden door [[stopverf]]. Een roede heeft over het algemeen een afmeting van 3x8mm (twee sponningen en een middengedeelte (de "tong").

@@ Regel 15: / Regel 15: @@
 ===Bron===
 Deze tekst is gebaseerd op:
-* Monumentenwacht, Inspectiehandboek 1, 1.4, p.50
+* Monumentenwacht ''Inspectiehandboek 1'', 1.4, p.50
-* Lennert Vrij, Boerenerven op het landgoed Twickel, p.94-96
+* Lennert Vrij ''Boerenerven op het landgoed Twickel'' p.94-96
 ===Verder lezen===
-* Monumentenwacht, Inspectiehandboek 1, 1.4, p.50
+* Monumentenwacht ''Inspectiehandboek 1'' 1.4, p.50
 * Extern artikel (link naar andere website) [http://www.bijvoorbeeld.nl met verduidelijkende tekst over de link].
 [[Categorie:vensters]]

@@ Regel 8: / Regel 8: @@
 ===Vocht problemen ===
-Doordat roeden van oudsher zijn voorzien van stopverf zijn ze onderhoudsgevoelig. Stopverf hard over een lange periode volledig uit en er ontstaan op een gegeven moment dan ook krimpscheuren en kan ook (gedeeltelijk) losgetrokken worden van het glas. Het (regen)water loopt via het glas tussen het glas en de stopverf door, of dringt door krimpscheuren de stopverf in. De onderliggende houten sponning wordt nat en maar weinig geventileerd. Op deze manier ontstaat houtrot en het zal niet lang duren voordat de verf op de roede gaat bladeren. Het kwaad is dan al geschied en de roeden moet (gedeeltelijk) vervangen worden.
+Doordat roeden van oudsher zijn voorzien van stopverf zijn ze onderhoudsgevoelig. Stopverf hardt over een lange periode volledig uit en er ontstaan op een gegeven moment dan ook krimpscheuren en kan ook (gedeeltelijk) losgetrokken worden van het glas. Het (regen)water loopt via het glas tussen het glas en de stopverf door, of dringt door krimpscheuren de stopverf in. De onderliggende houten sponning wordt nat en maar weinig geventileerd. Op deze manier ontstaat houtrot en het zal niet lang duren voordat de verf op de roede gaat bladeren. Het kwaad is dan al geschied en de roede moet (gedeeltelijk) vervangen worden.
 ===Herstellen van roeden===