Potdekselen - Bewerkingsoverzicht

Mariekevanbommel op 25 apr 2025 om 13:58

2025-04-25T13:58:11Z

Mariekevanbommel op 25 okt 2024 om 15:32

2024-10-25T15:32:15Z

Mariekevanbommel op 20 mrt 2024 om 12:30

2024-03-20T12:30:01Z

Mariekevanbommel op 30 dec 2023 om 09:35

2023-12-30T09:35:45Z

Beheerder op 17 jul 2012 om 11:04

2012-07-17T11:04:37Z

Beheerder: /* Bouwwijze */

2012-07-16T10:42:40Z

Bouwwijze

Beheerder op 12 apr 2012 om 13:27

2012-04-12T13:27:23Z

Beheerder: /* Links */

2012-02-15T16:11:57Z

Links

Beheerder: /* Binnenklimaat */

2012-02-15T16:11:48Z

Binnenklimaat

Beheerder: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Vooral in Noord-Holland en Zeeland staan nog boerderijen en bijgebouwen die geheel of gedeeltelijk uit hout zijn opgetrokken. Vaak zijn de planken gedeeltelijk over el...'

2012-02-07T14:12:15Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'Vooral in Noord-Holland en Zeeland staan nog boerderijen en bijgebouwen die geheel of gedeeltelijk uit hout zijn opgetrokken. Vaak zijn de planken gedeeltelijk over el...'

Nieuwe pagina

Vooral in Noord-Holland en Zeeland staan nog boerderijen en bijgebouwen die geheel of gedeeltelijk uit hout zijn opgetrokken. Vaak zijn de planken gedeeltelijk over elkaar gespijkerd, gepotdekseld.

===Bouwwijze===
Een [[hout|houten]] wand bestaat ui teen skelet van verticale stijlen en horizontale balken, waartegen een beschot of 'weeg' is aangebracht. Dat beschot bestaat uit planken die verticaal of horizontaal tegen het skelet zijn gespijkerd. De horizontale planken werden in het op de houtbouw gerichte Holland al eerder en ook vaker dan elders gedeeltelijk over elkaar gespijkerd, ongeveer op de wijze zoals [[dakpan|dakpannen]] of [[lei|leien]] over elkaar worden aangebracht. Men spreekt dan van ‘potdekselen’. In Holland wordt een gepotdekselde wand een ‘getrapte weeg’ genoemd. Het potdekselen werd toegepast om inwateren te voorkomen. Omdat hout een natuurproduct is dat onder invloed van warmte en vocht uitzet, krimpt en ook kromtrekt, ontstaan naden en kieren tussen de planken van een gepotdekselde wand. Om tocht te voorkomen, werd in Noord-Holland daarom vroeger tussen de gepotdekselde delen vaak een geteerd [[touw]] aangebracht, de pikdraad. Gepotdekselde delen kunnen op verschillende manieren worden aangebracht. De planken kunnen onbewerkt tegen onbewerkte stijlen worden bevestigd, maar de delen of de stijlen kunnen ook worden gekeept. Als de delen aan elkaar worden gespijkerd om een wand beter dicht te maken, spreken we van genaaide delen.

===Binnenklimaat===
Op de zandgronden in het oosten en het zuiden van ons land werd houtbouw vooral voor [[schuur|schuren]] en [[stal|stallen]] toegepast. De houtbouwtechniek was er aanvankelijk minder goed ontwikkeld dan in Noord-Holland. Bovendien werd er veelal inheems [[eikenhout]] gebruikt dat zelf met de hand werd gezaagd en dat niet of slecht werd gekantrecht. De planken van een houten wand werden er nog lange tijd koud tegen elkaar bevestigd. Dit alles bij elkaar had een negatieve invloed op het stalklimaat. De schout van Steenwijk schrijft in de landbouwenquête van 1800 niet voor niets dat het vee ‘al te koud [staat] in de houten, en bij veelen gants niet digte schuuren.’ In deze gebieden werden de eiken delen meestal ook niet bewerkt met [[verf]] of teer. De verwerking van het hout doet bij houten wanden onvermijdelijk naden en kieren ontstaan, waardoor water in de constructie door kan dringen. Vooral rond muuropeningen, onder de dakrand ([[dakgoot]]) en dicht bij de grond kan dat leiden tot verrotting. Het [[beschot]] van houten gebouwen is daardoor meestal al één of meerdere keren vervangen. Mochten houten delen van uw boerderij of bijgebouw aan vervangen toe zijn, vervang dan alleen de beschadigde delen. Het is de moeite waard om originele delen en profileringen te behouden.

===Bron===
De tekst is gebaseerd op:
* 'Gepotdekselde houten wanden', Landleven 6e jaargang, nummer 4 – juli/augustus 2001

===Links===
* [[hout]]
* [[dakpan]]
* [[lei]]
* touw]]
* schuur]]
* [[stal]]
* [[eikenhout]]
* [[verf]]
* [[dakgoot]]
* [[beschot]]

===Verder lezen===
*

[[Categorie:Bouwtechniek]]

@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 * [[Klinket]]
 * [[Zuidwest-Nederlandse boerderij]]
+*

← Oudere versie		Versie van 20 mrt 2024 12:30
Regel 30:		Regel 30:
	[[Categorie:Bouwhistorie]]		[[Categorie:Bouwhistorie]]
	[[Categorie:Historische bouwwijze]]		[[Categorie:Historische bouwwijze]]
		+	[[Categorie:Materialen en werkwijzen]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 Vooral in Noord-Holland en Zeeland staan nog boerderijen en bijgebouwen die geheel of gedeeltelijk uit hout zijn opgetrokken. Vaak zijn de planken gedeeltelijk over elkaar gespijkerd, gepotdekseld.
@@ Regel 27: / Regel 28: @@
 [[Categorie:Restauratietechniek]]
-[[Categorie: boerderijtypologie]]
+[[Categorie:Bouwhistorie]]

← Oudere versie		Versie van 17 jul 2012 11:04
Regel 27:		Regel 27:

	[[Categorie:Restauratietechniek]]		[[Categorie:Restauratietechniek]]
		+	[[Categorie: boerderijtypologie]]

← Oudere versie		Versie van 12 apr 2012 13:27
Regel 26:		Regel 26:
	*		*

−	[[Categorie:~~Bouwtechniek~~]]	+	[[Categorie:Restauratietechniek]]

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 ===Bron===
 * 'Gepotdekselde houten wanden', Landleven 6e jaargang, nummer 4 – juli/augustus 2001
-===Links===
+===Verder lezen===
-* [[hout]]
-* [[dakpan]]
+* [[Zeeuwse schuur]]
-* [[lei]]
+* [[Klinket]]
-* touw]]
+* [[Zuidwest-Nederlandse boerderij]]
+*

@@ Regel 2: / Regel 2: @@
 ===Bouwwijze===
-Een [[hout|houten]] wand bestaat ui teen skelet van verticale stijlen en horizontale balken, waartegen een beschot of 'weeg' is aangebracht. Dat beschot bestaat uit planken die verticaal of horizontaal tegen het skelet zijn gespijkerd. De horizontale planken werden in het op de houtbouw gerichte Holland al eerder en ook vaker dan elders gedeeltelijk over elkaar gespijkerd, ongeveer op de wijze zoals [[dakpan|dakpannen]] of [[lei|leien]] over elkaar worden aangebracht. Men spreekt dan van ‘potdekselen’. In Holland wordt een gepotdekselde wand een ‘getrapte weeg’ genoemd. Het potdekselen werd toegepast om inwateren te voorkomen. Omdat hout een natuurproduct is dat onder invloed van warmte en vocht uitzet, krimpt en ook kromtrekt, ontstaan naden en kieren tussen de planken van een gepotdekselde wand. Om tocht te voorkomen, werd in Noord-Holland daarom vroeger tussen de gepotdekselde delen vaak een geteerd [[touw]] aangebracht, de pikdraad. Gepotdekselde delen kunnen op verschillende manieren worden aangebracht. De planken kunnen onbewerkt tegen onbewerkte stijlen worden bevestigd, maar de delen of de stijlen kunnen ook worden gekeept. Als de delen aan elkaar worden gespijkerd om een wand beter dicht te maken, spreken we van genaaide delen.
+Een [[hout|houten]] wand bestaat uit een skelet van verticale stijlen en horizontale balken, waartegen een beschot of 'weeg' is aangebracht. Dat beschot bestaat uit planken die verticaal of horizontaal tegen het skelet zijn gespijkerd. De horizontale planken werden in het op de houtbouw gerichte Holland al eerder en ook vaker dan elders gedeeltelijk over elkaar gespijkerd, ongeveer op de wijze zoals [[dakpan|dakpannen]] of [[lei|leien]] over elkaar worden aangebracht. Men spreekt dan van ‘potdekselen’. In Holland wordt een gepotdekselde wand een ‘getrapte weeg’ genoemd. Het potdekselen werd toegepast om inwateren te voorkomen. Omdat hout een natuurproduct is dat onder invloed van warmte en vocht uitzet, krimpt en ook kromtrekt, ontstaan naden en kieren tussen de planken van een gepotdekselde wand. Om tocht te voorkomen, werd in Noord-Holland daarom vroeger tussen de gepotdekselde delen vaak een geteerd [[touw]] aangebracht, de pikdraad. Gepotdekselde delen kunnen op verschillende manieren worden aangebracht. De planken kunnen onbewerkt tegen onbewerkte stijlen worden bevestigd, maar de delen of de stijlen kunnen ook worden gekeept. Als de delen aan elkaar worden gespijkerd om een wand beter dicht te maken, spreken we van genaaide delen.
 ===Binnenklimaat===

@@ Regel 19: / Regel 19: @@
 * [[stal]]
 * [[eikenhout]]
-* [[verf]]
+* [[verven]]
 * [[dakgoot]]
 * [[beschot]]
 ===Verder lezen===

@@ Regel 5: / Regel 5: @@
 ===Binnenklimaat===
-Op de zandgronden in het oosten en het zuiden van ons land werd houtbouw vooral voor [[schuur|schuren]] en [[stal|stallen]] toegepast. De houtbouwtechniek was er aanvankelijk minder goed ontwikkeld dan in Noord-Holland. Bovendien werd er veelal inheems [[eikenhout]] gebruikt dat zelf met de hand werd gezaagd en dat niet of slecht werd gekantrecht. De planken van een houten wand werden er nog lange tijd koud tegen elkaar bevestigd. Dit alles bij elkaar had een negatieve invloed op het stalklimaat. De schout van Steenwijk schrijft in de landbouwenquête van 1800 niet voor niets dat het vee ‘al te koud [staat]  in de houten, en bij veelen gants niet digte schuuren.’ In deze gebieden werden de eiken delen meestal ook niet bewerkt met [[verf]] of teer. De verwerking van het hout doet bij houten wanden onvermijdelijk naden en kieren ontstaan, waardoor water in de constructie door kan dringen. Vooral rond muuropeningen, onder de dakrand ([[dakgoot]]) en dicht bij de grond kan dat leiden tot verrotting. Het [[beschot]] van houten gebouwen is daardoor meestal al één of meerdere keren vervangen. Mochten houten delen van uw boerderij of bijgebouw aan vervangen toe zijn, vervang dan alleen de beschadigde delen. Het is de moeite waard om originele delen en profileringen te behouden.
+Op de zandgronden in het oosten en het zuiden van ons land werd houtbouw vooral voor [[schuur|schuren]] en [[stal|stallen]] toegepast. De houtbouwtechniek was er aanvankelijk minder goed ontwikkeld dan in Noord-Holland. Bovendien werd er veelal inheems [[eikenhout]] gebruikt dat zelf met de hand werd gezaagd en dat niet of slecht werd gekantrecht. De planken van een houten wand werden er nog lange tijd koud tegen elkaar bevestigd. Dit alles bij elkaar had een negatieve invloed op het stalklimaat. De schout van Steenwijk schrijft in de landbouwenquête van 1800 niet voor niets dat het vee ‘al te koud [staat]  in de houten, en bij veelen gants niet digte schuuren.’ In deze gebieden werden de eiken delen meestal ook niet bewerkt met [[verven|verf]] of teer. De verwerking van het hout doet bij houten wanden onvermijdelijk naden en kieren ontstaan, waardoor water in de constructie door kan dringen. Vooral rond muuropeningen, onder de dakrand ([[dakgoot]]) en dicht bij de grond kan dat leiden tot verrotting. Het [[beschot]] van houten gebouwen is daardoor meestal al één of meerdere keren vervangen. Mochten houten delen van uw boerderij of bijgebouw aan vervangen toe zijn, vervang dan alleen de beschadigde delen. Het is de moeite waard om originele delen en profileringen te behouden.
 ===Bron===