Krukhuisboerderij - Bewerkingsoverzicht

Mariekevanbommel op 25 okt 2024 om 15:18

2024-10-25T15:18:04Z

Mariekevanbommel op 25 okt 2024 om 11:16

2024-10-25T11:16:26Z

Mariekevanbommel op 14 jun 2024 om 13:16

2024-06-14T13:16:35Z

Beheerder op 17 jul 2012 om 11:02

2012-07-17T11:02:00Z

Beheerder: /* Nieuwbouw */

2012-06-26T09:54:27Z

Nieuwbouw

Beheerder: /* Aanleidingen */

2012-06-26T09:53:01Z

Aanleidingen

Beheerder op 12 apr 2012 om 13:51

2012-04-12T13:51:47Z

Beheerder: Nieuwe pagina aangemaakt met 'De T-huis- en krukhuisboerderij ontlenen hun naam aan de typerende noklijn. Ze zijn kenmerkend voor het rivierengebied, maar ook elders...'

2012-02-07T13:29:54Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'De T-huis- en krukhuisboerderij ontlenen hun naam aan de typerende noklijn. Ze zijn kenmerkend voor het rivierengebied, maar ook elders...'

Nieuwe pagina

De [[T-huisboerderij|T-huis-]] en [[krukhuisboerderij]] ontlenen hun naam aan de typerende [[noklijn]]. Ze zijn kenmerkend voor het [[rivierengebied]], maar ook elders komen ze voor. T-huisboerderijen en krukhuisboerderijen zijn gemakkelijk te herkennen. Als het woonhuis naar één zijkant is uitgebouwd en daardoor een L-vormige noklijn heeft gekregen, is er sprake van een krukhuisboerderij. Is het [[woonhuis]] naar twee kanten uitgebouwd waardoor een T-vormige noklijn is ontstaan, wordt er over een T-huisboerderij gesproken. In beide gevallen is de uitbouw vaak binnen de contouren van het oorspronkelijke boerderijgebouw gerealiseerd. Het [[grondplan]] blijft daardoor rechthoekig. Het komt echter ook voor dat de uitbouw zo rigoureus is aangepakt, dat ook het grondplan van de boerderij een L- of T-vorm heeft gekregen.

===[[Hallehuisboerderij]] als basis===
De basis van de krukhuis- en T-boerderij in hun meest oorspronkelijke vorm is de hallehuisboerderij. Het hallehuis heeft een compacte, rechthoekige plattegrond. Het [[voorhuis]] heeft een woonfunctie, terwijl het achterhuis de bedrijfsruimte herbergt. De plattegrond van dit boerderijtype is driebeukig, met een brede middenbeuk en twee smalle zijbeuken.

===Aanleidingen===
Er kunnen verschillende redenen zijn waarom de kruk- en T-huisboerderijen uit hallehuizen zijn ontstaan. Soms was er behoefte aan meer wooncomfort. Die werd ingegeven door een groeiden welvaart of de wens om een bepaalde status tot uitdrukking te brengen. In het laatste geval dienden wellicht voorbeelden van voorname burgerhuizen in de steden als voorbeeld. Hun deftige, brede [[voorgevel]]s zijn in veel uitgebouwde woonhuizen van hallehuisboerderijen terug te vinden.
Soms lagen ook bedrijfstechnische redenen ten grondslag aan de uitbreiding van het voorhuis, bijvoorbeeld omdat er behoefte was aan meer werkruimte of een grotere [[melkkelder]]. In het Utrechtste weidegebied werd vaak de [[opkamer]] boven de [[kelder]] verhoogd om als [[kaaskamer]] dienst te doen. Soms werd tegelijkertijd de melkkelder vergroot. En in Zuid-Holland waar veel [[boter]] werd gemaakt, was vaak een grote kelder nodig waar de melk koel weggezet kon worden om op te romen.
In andere streken werd vroeger juist zoetemelkse kaas uit de volle melk gemaakt. Daarvoor was geen grote kelder nodig en bleef de uitbreiding van het woongedeelte meestal beperkt tot verhoging van de opkamer. Bij gemengde bedrijven kon de uitbouw zijn ingegeven door de behoefte aan een grotere opslagruimte voor [[graan]]. Dat werd vroeger op [[zolder]] boven het woonhuis bewaard. Zo hebben er overal weer andere redenen aan de uitbouw van het woongedeelte van een hallehuisboerderij ten grondslag gelegen.

===Nieuwbouw===
Later zijn krukhuis- en T-boerderijen ook als afzonderlijke boerderijvormen ingeburgerd geraakt en werden ze nieuw gebouwd. Dergelijke nieuwbouw komt voor in grote delen van het hallehuisgebied. Dat beslaat zuidoost Friesland, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Utrecht, het zuidoosten van Noord-Holland en Zuid-Holland, Noord-Brabant en Noord-en Midden-Limburg. De meeste en markantste krukhuis- en T-boerderijen zijn echter te vinden langs de grote rivieren. Dat heeft te maken met de beschikbaarheid van rivierklei. Voor de uitbouw van een hallehuis tot een krukhuis- en T-boerderijen is immers veel [[baksteen]] nodig en die wordt van rivierklei gebakken.

===Bron===
De tekst is gebaseerd op:
* 'Krukboerderij en T-boerderij', landleven 5e jaargang nummer 1- januari/februari 2000

===Links===
* [[T-huisboerderij]]
* [[krukhuisboerderij]]
* [[noklijn]]
* [[rivierengebied]]
* [[woonhuis]]
* [[grondplan]]
* [[Hallehuisboerderij]]
* [[voorhuis]]
* [[voorgevel]]
* [[melkkelder]]
* [[opkamer]]
* [[kelder]]
* [[kaaskamer]]
* [[boter]]
* [[graan]]
* [[zolder]]
* [[baksteen]]

===Verder lezen===
*

[[Categorie: Boerderijtypologie]]

← Oudere versie		Versie van 25 okt 2024 11:16
Regel 54:		Regel 54:
	[[Categorie:Noord-Brabant]]		[[Categorie:Noord-Brabant]]
	[[Categorie:Limburg]]		[[Categorie:Limburg]]
		+	[[Categorie:Hallehuisgroep en langgevelboerderijen]]

← Oudere versie		Versie van 14 jun 2024 13:16
Regel 40:		Regel 40:
	[[Categorie: Boerderijtypen]]		[[Categorie: Boerderijtypen]]
	[[Categorie: boerderijtypologie]]		[[Categorie: boerderijtypologie]]
		+	[[Categorie:Gelderland]]
		+	[[Categorie:Betuwe]]
		+	[[Categorie:Salland]]
		+	[[Categorie:Land van Maas en Waal]]
		+	[[Categorie:Liemers]]
		+	[[Categorie:Rijk van Nijmegen]]
		+	[[Categorie:Overijssel]]
		+	[[Categorie:Friesland]]
		+	[[Categorie:Drenthe]]
		+	[[Categorie:Utrecht]]
		+	[[Categorie:Noord-Holland]]
		+	[[Categorie:Zuid-Holland]]
		+	[[Categorie:Noord-Brabant]]
		+	[[Categorie:Limburg]]

← Oudere versie		Versie van 17 jul 2012 11:02
Regel 39:		Regel 39:

	[[Categorie: Boerderijtypen]]		[[Categorie: Boerderijtypen]]
		+	[[Categorie: boerderijtypologie]]

← Oudere versie		Versie van 12 apr 2012 13:51
Regel 38:		Regel 38:
	*		*

−	[[Categorie: ~~Boerderijtypologie~~]]	+	[[Categorie: Boerderijtypen]]

@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 * 'Krukboerderij en T-boerderij', landleven 5e jaargang nummer 1- januari/februari 2000
-===Links===
+===Verder lezen===
-* [[T-huisboerderij]]
-* [[krukhuisboerderij]]
+* [[Hallenhuisboerderij|Hallehuisboerderij]]
-* [[noklijn]]
+* [[Hoekgevelboerderij]]
-* [[rivierengebied]]
+* [[Langgevelboerderij]]
-* [[woonhuis]]
+* [[T-huisboerderij]]
-* [[grondplan]]
+* [[Los hoes]]
-* [[Hallehuisboerderij]]
+* [[Kortgevelboerderij]]
+*

@@ Regel 10: / Regel 10: @@
 ===Nieuwbouw===
-Later zijn krukhuis- en T-boerderijen ook als afzonderlijke boerderijvormen ingeburgerd geraakt en werden ze nieuw gebouwd. Dergelijke nieuwbouw komt voor in grote delen van het hallehuisgebied. Dat beslaat zuidoost Friesland, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Utrecht, het zuidoosten van Noord-Holland en Zuid-Holland, Noord-Brabant en Noord-en Midden-Limburg. De meeste en markantste krukhuis- en T-boerderijen zijn echter te vinden langs de grote rivieren. Dat heeft te maken met de beschikbaarheid van rivierklei. Voor de uitbouw van een hallehuis tot een krukhuis- en T-boerderijen is immers veel [[baksteen]] nodig en die wordt van rivierklei gebakken.
+Later zijn krukhuis- en T-boerderijen ook als afzonderlijke boerderijvormen ingeburgerd geraakt en werden ze nieuw gebouwd. Dergelijke nieuwbouw komt voor in grote delen van het hallehuisgebied. Dat beslaat Zuidoost Friesland, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Utrecht, het zuidoosten van Noord-Holland en Zuid-Holland, Noord-Brabant en Noord-en Midden-Limburg. De meeste en markantste krukhuis- en T-boerderijen zijn echter te vinden langs de grote rivieren. Dat heeft te maken met de beschikbaarheid van rivierklei. Voor de uitbouw van een hallehuis tot een krukhuis- en T-boerderijen is immers veel [[baksteen]] nodig en die wordt van rivierklei gebakken.
 ===Bron===

@@ Regel 5: / Regel 5: @@
 ===Aanleidingen===
-Er kunnen verschillende redenen zijn waarom de kruk- en T-huisboerderijen uit hallehuizen zijn ontstaan. Soms was er behoefte aan meer wooncomfort. Die werd ingegeven door een groeiden welvaart of de wens om een bepaalde status tot uitdrukking te brengen. In het laatste geval dienden wellicht voorbeelden van voorname burgerhuizen in de steden als voorbeeld. Hun deftige, brede [[voorgevel]]s zijn in veel uitgebouwde woonhuizen van hallehuisboerderijen terug te vinden.
+Er kunnen verschillende redenen zijn waarom de kruk- en T-huisboerderijen uit hallehuizen zijn ontstaan. Soms was er behoefte aan meer wooncomfort. Die werd ingegeven door een groeiende welvaart of de wens om een bepaalde status tot uitdrukking te brengen. In het laatste geval dienden wellicht voorbeelden van voorname burgerhuizen in de steden als voorbeeld. Hun deftige, brede [[voorgevel]]s zijn in veel uitgebouwde woonhuizen van hallehuisboerderijen terug te vinden.
 Soms lagen ook bedrijfstechnische redenen ten grondslag aan de uitbreiding van het voorhuis, bijvoorbeeld omdat er behoefte was aan meer werkruimte of een grotere [[melkkelder]]. In het Utrechtste weidegebied werd vaak de [[opkamer]] boven de [[kelder]] verhoogd om als [[kaaskamer]] dienst te doen. Soms werd tegelijkertijd de melkkelder vergroot. En in Zuid-Holland waar veel [[boter]] werd gemaakt, was vaak een grote kelder nodig waar de melk koel weggezet kon worden om op te romen.
 In andere streken werd vroeger juist zoetemelkse kaas uit de volle melk gemaakt. Daarvoor was geen grote kelder nodig en bleef de uitbreiding van het woongedeelte meestal beperkt tot verhoging van de opkamer. Bij gemengde bedrijven kon de uitbouw zijn ingegeven door de behoefte aan een grotere opslagruimte voor [[graan]]. Dat werd vroeger op [[zolder]] boven het woonhuis bewaard. Zo hebben er overal weer andere redenen aan de uitbouw van het woongedeelte van een hallehuisboerderij ten grondslag gelegen.