Dorsen - Bewerkingsoverzicht

Mariekevanbommel op 25 apr 2025 om 13:09

2025-04-25T13:09:54Z

212.88.232.150: /* Mechanisatie */

2024-11-09T10:11:18Z

Mechanisatie

Mariekevanbommel op 14 feb 2024 om 14:39

2024-02-14T14:39:07Z

Beheerder op 9 apr 2013 om 14:58

2013-04-09T14:58:22Z

Beheerder: /* Het proces */

2012-06-14T07:52:32Z

Het proces

Beheerder op 6 jun 2012 om 12:50

2012-06-06T12:50:00Z

Beheerder op 12 apr 2012 om 14:15

2012-04-12T14:15:28Z

Beheerder: /* Mechanisatie */

2012-04-11T08:25:08Z

Mechanisatie

Beheerder: /* De dorsrol/dorsblok */

2012-04-11T08:24:11Z

De dorsrol/dorsblok

Beheerder op 10 apr 2012 om 13:55

2012-04-10T13:55:01Z

@@ Regel 17: / Regel 17: @@
 ===Mechanisatie===
 De dorsrollen werden op een gegeven moment, 19 de eeuw, vervangen door dorsmachines aangedreven door paarden, stoommachines, stationaire motoren, tractoren. Dat waren kostbare werktuigen, die meestal bezit waren van een loonwerker. Alleen hele grote boeren, bijvoorbeeld op de Groningse klei, hadden er zelf een. Na de tweede wereldoorlog, toen de landbouwmechanisatie verder doorzette, deden de combines hun intrede. Die oogsten direct op het land en dorsen het graan in één gang en leggen het stro in lange rijen op de akker te drogen. Het dorsen met de vlegel is niet meer van deze tijd en dorsvloeren bestaan daardoor alleen nog in naam.
 ===Bron===
 * Dorsvloeren, Landleven 4e jaargang, nummer 4- juli/augustus 1999
-Buitenwerk kijk op boerderijen
+* Buitenwerk kijk op boerderijen
 * Nederland dichterbij Boerderijen
-===Links===
+===Verder lezen===
-* [[leem]]
+* [[Hannekemaaier]]
 * [[schuur]]
 * [[dwarsdeelschuur]]
 * [[langsdeelschuur]]
+*
 [[Categorie:Landleven]]

@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 Een gevolg van de invoering van de dorsrol was wel dat de werkgelegenheid voor dagloners aanzienlijk terugliep; een ernstig nadeel omdat het dorsen in de winter voor hen veelal de belangrijkste bron van inkomsten was.
 ===Mechanisatie===
-De dorsrollen werden op een gegeven moment vervangen door stoommachines. Dat waren kostbare werktuigen, die meestal bezit waren van een loonwerker. Alleen hele grote boeren, bijvoorbeeld op de Groningse klei, hadden er zelf een. Na de oorlog, toen de landbouwmechanisatie verder doorzette, deden de combines hun intrede. Die oogsten direct op het land en dorsen het graan in één gang en leggen het stro in lange rijen op de akker te drogen. Het dorsen met de vlegel is niet meer van deze tijd en dorsvloeren bestaan daardoor alleen nog in naam.
 ===Bron===

← Oudere versie		Versie van 14 feb 2024 14:39
Regel 32:		Regel 32:

	===Verder lezen===		===Verder lezen===
−	*	+	*
−
−	~~[[Categorie: Bouwhistorie]]~~
	[[Categorie:Landleven]]		[[Categorie:Landleven]]

← Oudere versie		Versie van 9 apr 2013 14:58
Regel 1:		Regel 1:
		+	[[Bestand:Dorsen (dorsrol).jpg\|thumb\|right\|Dorsen met de dorsrol. Bron: Bos, J.M., Nederlands Openluchtmuseum Museumgids, Arnhem 1977, pag. 63.]]
		+	[[Bestand:Dorsen (dorsvlegel).jpg\|thumb\|right\|Dorsen met de dorsvlegel. Bron: Bos, J.M., Nederlands Openluchtmuseum Museumgids, Arnhem 1977, pag. 110.]]
		+
	Dorsen is het proces waarbij de granen uit de aren worden gehaald. In grote delen van het land is nog tot in de twintigste eeuw met de hand gedorst. Dit gebeurde met een houten vlegel.		Dorsen is het proces waarbij de granen uit de aren worden gehaald. In grote delen van het land is nog tot in de twintigste eeuw met de hand gedorst. Dit gebeurde met een houten vlegel.

@@ Regel 2: / Regel 2: @@
 ===Het proces===
-Het dorsen vond plaats in de winter, wanneer het werken buiten achter de rug was. Het geoogste graan was op het land in schoven gebonden en werd na droging naar de boerderij gebracht. Als het dorsen begon werden de schoven losgemaakt en de halmpen in twee rijen, met de aren over elkaar, op de [[leem|lemen]] dorsvloer gelegd. Met twee of drie man werd zo’n ‘leg’ of ‘bed’ gedorst. Dit gebeurde met een vlegel; een lange stok waaraan een korte, vrij beweegbare knuppel is bevestigd. Door met de knuppel op de aren te slaan, worden de graankorrels losgemaakt. Het bed werd driemaal gedorst, waarna het met de stok van de vlegel werd opgebeurd, zodat de onderste aren boven kwamen. Dan werd opnieuw gedorst. Vervolgens werd het bed gekeerd en werd de bewerking nog een keer herhaald. Met de gaffel, een tweetandige hooivork, werden de halmen dan geschud, zodat alle graankorrels op de vloer vielen. Daarna werd het stro in bossen gebonden en weer opgetast om als strooisel voor de stallen te dienen. Het graan werd bijeen geveegd, gereinigd en opgeslagen.
+Het dorsen vond plaats in de winter, wanneer het werken buiten achter de rug was. Het geoogste graan was op het land in schoven gebonden en werd na droging naar de boerderij gebracht. Als het dorsen begon werden de schoven losgemaakt en de halmen in twee rijen, met de aren over elkaar, op de [[leem|lemen]] dorsvloer gelegd. Met twee of drie man werd zo’n ‘leg’ of ‘bed’ gedorst. Dit gebeurde met een vlegel; een lange stok waaraan een korte, vrij beweegbare knuppel is bevestigd. Door met de knuppel op de aren te slaan, worden de graankorrels losgemaakt. Het bed werd driemaal gedorst, waarna het met de stok van de vlegel werd opgebeurd, zodat de onderste aren boven kwamen. Dan werd opnieuw gedorst. Vervolgens werd het bed gekeerd en werd de bewerking nog een keer herhaald. Met de gaffel, een tweetandige hooivork, werden de halmen dan geschud, zodat alle graankorrels op de vloer vielen. Daarna werd het stro in bossen gebonden en weer opgetast om als strooisel voor de stallen te dienen. Het graan werd bijeen geveegd, gereinigd en opgeslagen.
 ===De dorsvloer===

← Oudere versie		Versie van 6 jun 2012 12:50
Regel 1:		Regel 1:
−	Dorsen is het proces waarbij de granen uit de aren worden ~~geslagen met een vlegel~~. In grote delen van het land is nog tot in de twintigste eeuw met de hand gedorst.	+	Dorsen is het proces waarbij de granen uit de aren worden gehaald. In grote delen van het land is nog tot in de twintigste eeuw met de hand gedorst. Dit gebeurde met een houten vlegel.

	===Het proces===		===Het proces===

@@ Regel 31: / Regel 31: @@
+*
-[[Categorie:Bouwhistorie]]
+[[Categorie: Bouwhistorie]]
 [[Categorie:Landleven]]

@@ Regel 10: / Regel 10: @@
 ===De dorsrol/dorsblok===
 Op de akkerbouwbedrijven in het noorden van ons land werd omstreeks het begin van de achttiende eeuw het dorsblok of de dorsrol in gebruik genomen. Het was een 500 à 1000 kg zwaar, kegelvormig houten blok met richels, voorzien van een ijzerbeslag, dat door een of twee (geblindeerde) paarden rond een staander over het op de dorsvloer uitgespreide graan werd getrokken. Daardoor werden de graankorrels uit de aren gedorst. De paarden droegen onder de opgebonden staarten een zak of bak om de mest op te vangen, zodat het graan er niet door bevuild werd.
-De invoering van de dorsrol maakte een belangrijke besparing op de loonkosten mogelijk. Als er hard werd gewerkt kon men in Groningen omstreeks 1800 op deze wijze circa 9000 kg tarwe per week dorsen. Er werd dan door twee ploegen van ieder vier man en een paard om beurten gewerkt de eerste drie dagen om het graan te dorsen, de laatste drie om het te zeven en schoon te maken. Op de conventionele manier gedorst, dus met de vlegel, zouden acht arbeiders voor een hoeveelheid van 9000 kg veel langer nodig gehad hebben. Behalve een kostenbesparing bracht de invoering van de dorsrol voor de boer nog een ander voordeel met zich mee: doordat het graan nu eerder gedorst was, kon hij van de hogere winterprijzen profiteren.
+De invoering van de dorsrol maakte een belangrijke besparing op de loonkosten mogelijk. Als er hard werd gewerkt kon men in Groningen omstreeks 1800 op deze wijze circa 9000 kg tarwe per week dorsen. Er werd dan door twee ploegen van ieder vier man en een paard om beurten gewerkt, de eerste drie dagen om het graan te dorsen, de laatste drie om het te zeven en schoon te maken. Op de conventionele manier gedorst, dus met de vlegel, zouden acht arbeiders voor een hoeveelheid van 9000 kg veel langer nodig gehad hebben. Behalve een kostenbesparing bracht de invoering van de dorsrol voor de boer nog een ander voordeel met zich mee: doordat het graan nu eerder gedorst was, kon hij van de hogere winterprijzen profiteren.
 Een gevolg van de invoering van de dorsrol was wel dat de werkgelegenheid voor dagloners aanzienlijk terugliep; een ernstig nadeel omdat het dorsen in de winter voor hen veelal de belangrijkste bron van inkomsten was.
 ===Mechanisatie===