Aanwijzen gemeentelijk monument - Bewerkingsoverzicht

Beheerder op 13 apr 2012 om 11:49

2012-04-13T11:49:21Z

Beheerder: /* Aanwijzing */

2012-04-12T14:54:09Z

Aanwijzing

Beheerder op 12 apr 2012 om 12:58

2012-04-12T12:58:48Z

Beheerder: /* Waardering */

2012-04-11T10:14:00Z

Waardering

Beheerder op 11 apr 2012 om 10:13

2012-04-11T10:13:45Z

Beheerder op 10 apr 2012 om 16:18

2012-04-10T16:18:29Z

Beheerder op 10 apr 2012 om 16:17

2012-04-10T16:17:18Z

Beheerder op 10 apr 2012 om 16:09

2012-04-10T16:09:49Z

Beheerder: Verwijst door naar Aanwijzen monument

2012-02-29T16:02:43Z

Verwijst door naar Aanwijzen monument

Beheerder: Nieuwe pagina aangemaakt met '# DOORVERWIJZEN Aanwijzen monument'

2012-02-08T10:36:32Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '# DOORVERWIJZEN Aanwijzen monument'

Nieuwe pagina

# DOORVERWIJZEN [[Aanwijzen monument]]

← Oudere versie		Versie van 13 apr 2012 11:49
Regel 52:		Regel 52:
	Op de eerste vraag en de tweede vraag moet in de monumentenverordening en de subsidieverordening het antwoord zijn te vinden.		Op de eerste vraag en de tweede vraag moet in de monumentenverordening en de subsidieverordening het antwoord zijn te vinden.

−	[[categorie:~~Monumenten~~]]	+	[[categorie:Gemeentelijke monumenten]]

@@ Regel 45: / Regel 45: @@
 ==Aanwijzing==
-Vervolgens kan het college van B&W besluiten om de geselecteerde panden de status van gemeentelijk monument te geven. Het vervolg is een juridisch traject, waarbij alle eigenaren op de hoogte worden gebracht. Gemeentelijke monumenten moeten ook worden vastgelegd op de plankaarten van bestemmingsplannen, en worden doorgegeven aan het kadaster.
+Vervolgens kan het college van B&W besluiten om de geselecteerde panden de status van gemeentelijk monument te geven. Dat kan alleen als het college van B&W daartoe bevoegd is op grond van de gementelijke monumentenverordening of [[erfgoedverordening]]. Het vervolg is een juridisch traject, waarbij alle eigenaren op de hoogte worden gebracht. Gemeentelijke monumenten moeten ook worden vastgelegd op de plankaarten van bestemmingsplannen, en worden doorgegeven aan het kadaster. De kadstrale vermelding volgt uit de Wet Kenbaarheid Publiekrechtelijke Beperkingen (WKPB).
-De procedure van aanwijzing, beroep en bezwaar staat in de monumentenverordening. Discussiepunten bij de aanwijzing zijn:
+De procedure van aanwijzing, beroep en bezwaar staat in de monumentenverordening of [[erfgoedverordening]]. Discussiepunten bij de aanwijzing zijn:
-* wat betekent dit voor de eigenaar, wat worden zijn (extra) verplichtingen?
+# wat betekent dit voor de eigenaar, wat worden zijn (extra) verplichtingen?
-* wat stelt de gemeente als tegemoetkoming er tegenover?
+# wat stelt de gemeente er als tegemoetkoming er tegenover?
-Op deze vragen moeten in de monumentenverordening en de subsidieverordening het antwoord zijn te vinden.
+# zorgt de monumentenstaus voor waardevermeerdring of voor waardedaling?
 [[categorie:Monumenten]]

@@ Regel 31: / Regel 31: @@
-Hierop zal separaat worden ingegaan.
+Hierop zal separaat worden ingegaan bij het lemma over [[waarderingscriteria]].
 ==Selectie==
@@ Regel 37: / Regel 37: @@
-De [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP-inventarisatiegegevens]] zijn meestal het startpunt voor een gemeentelijke monumentenlijst. En daar was het [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP]] ook voor bedoeld. De [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP-gegevens]] zijn inmiddels veelal verouderd en de panden zijn soms al gesloopt. In de aanwijzingsprocedure moeten de gegevens daarom worden geactualiseerd. Dat geldt vooral voor foto’s en redengevende omschrijvingen. Omdat de [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP-inventarisatie]] alleen de periode tussen 1800 en 1940 omvat, moet ook gelet worden op objecten van voor die periode die geen [[rijksmonument]] zijn. Inmiddels wordt de naoorlogse [[wederopbouwperiode]] gewaardeerd. De [[wederopbouw]] kan eveneens interessante objecten of structuren beiden die als gemeentelijk monument in aanmerking komen.
+De [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP-inventarisatiegegevens]] zijn meestal het startpunt voor een gemeentelijke monumentenlijst. En daar was het [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP]] ook voor bedoeld. De [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP-gegevens]] zijn inmiddels veelal verouderd en de panden zijn soms al gesloopt. In de aanwijzingsprocedure moeten de gegevens daarom worden geactualiseerd. Dat geldt vooral voor foto’s en redengevende omschrijvingen. Omdat de [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP-inventarisatie]] alleen de periode tussen 1800 en 1940 omvat, moet ook gelet worden op objecten van voor die periode die geen [[rijksmonumenten|rijksmonument]] zijn. Inmiddels wordt de naoorlogse [[wederopbouwperiode]] gewaardeerd. De [[wederopbouw]] kan eveneens interessante objecten of structuren beiden die als gemeentelijk monument in aanmerking komen.
 Er bestaan methodes met selectiecriteria die in zwaarte verschillen. Dit komt tot uiting in de wegingsfactor. Niet elk criterium zal even zwaar meetellen. Een pand krijgt voor elk criterium een waardering, zodat in een matrix alle panden met een eindcijfer worden opgenomen. Hoe waardevoller het pand, hoe hoger de waardering.

← Oudere versie		Versie van 11 apr 2012 10:14
Regel 31:		Regel 31:


−	. Hierop zal separaat worden ingegaan.	+	Hierop zal separaat worden ingegaan.

	==Selectie==		==Selectie==

← Oudere versie		Versie van 11 apr 2012 10:13
Regel 50:		Regel 50:
	* wat stelt de gemeente als tegemoetkoming er tegenover?		* wat stelt de gemeente als tegemoetkoming er tegenover?
	Op deze vragen moeten in de monumentenverordening en de subsidieverordening het antwoord zijn te vinden.		Op deze vragen moeten in de monumentenverordening en de subsidieverordening het antwoord zijn te vinden.
		+
		+	[[categorie:Monumenten]]

@@ Regel 2: / Regel 2: @@
 Vele [[gemeente| gemeenten]] willen het lokale monumentenbeleid vormgeven en het opstellen van een gemeentelijke monumentenlijst speelt daarin een grote rol. Op deze wijze kan de [[gemeente]] aangeven welke objecten van lokaal monumentaal belang zijn. Deze overwegingen, de gemeentelijke doelstellingen en de beschikbare middelen bepalen uiteindelijke welke panden gemeentelijk monument worden en welke niet.
-In het hele proces zijn de volgende stappen te onderscheiden:
+In het hele proces zijn de volgende stappen te onderscheiden: inventarisatie, waardering, selectie, aanwijzing en het vervolg: vergunningen, handhaving, onderhoud, subsidies.
 In elke stap speelt de erfgoedcommissie een grote rol. Een adviesgroep of klankbordgroep waarin bovendien beleidsmakers, ambtenaren, de historische vereniging en een welstandsorganisatie deelnemen zorgt voor meer draagvlak. Om het project ‘opstellen gemeentelijke monumentenlijst’ te laten slagen is het van belang om alle betrokkenen -vooral eigenaren, maar ook het publiek- goed te informeren.

@@ Regel 4: / Regel 4: @@
 In het hele proces zijn de volgende stappen te onderscheiden:
 * inventarisatie;
 * selectie;
 * aanwijzing;
@@ Regel 24: / Regel 25: @@
 Deze gegevens kunnen worden opgenomen in een kaartsysteem, een mooi monumentenboekje of een database. Er bestaan gecomputeriseerde beeldregistratiesystemen die speciaal voor dit doel zijn ontwikkeld. Hierin kunnen adres- en woonplaatsgegevens worden gekoppeld aan foto’s en kaarten, zoals de topografische kaart. Ook is er ruimte voor het opnemen van inventarisatiegegevens of een redengevende omschrijving.
-==Selectie==
+==Waardering==
-Evenals bij de selectie van rijksmonumenten gelden hier overwegingen als ‘schoonheid, betekenis voor de wetenschap en cultuurhistorische waarde’. De panden die voor selectie in aanmerking komen moeten van plaatselijk belang zijn. De selectiecriteria zijn dus anders van aard en meestal minder streng dan bij de selectie van rijksmonumenten, waar het rijksbelang geldt. Dat betekent niet dat de selectie minder zorgvuldig kan geschieden. Ook hier gelden de overwegingen van monumentale belangen tegenover andere belangen, zoals belemmeringen van de eigenaar en het wooncomfort van de gebruiker. Een belangrijk verschil met de rijksmonumenten is dat de gemeente niet is gehouden aan de leeftijdsgrens van vijftig jaar die de Monumentenwet stelt. De gemeente is daarin vrij, zodat ook jonge, zelfs nieuwe panden de monumentenstatus kunnen krijgen.
+Er bestaan diverse waarderingsmethoden, waarbij doorgaans de volgende aspecten worden betrokken:
-* '''Cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis’’’. Geschiedkundige waarde vanuit gemeentelijk perspectief. Bekende bewoners, eigenaars of architecten bepalen de meerwaarde.
+. Hierop zal separaat worden ingegaan.
-* '''Algemeen plaatselijk belang'''. Plaatselijk bekende of belangrijke panden, (schooltje, tolhuisje). Dit is ook een mogelijkheid om niet-gebouwen te waarderen: een monumentale kastanjeboom, een drinkwaterpomp op het dorpsplein, een ontginningskade.
+==Selectie==
+Evenals bij de selectie van rijksmonumenten gelden hier overwegingen als ‘schoonheid, betekenis voor de wetenschap en cultuurhistorische waarde’. De panden die voor selectie in aanmerking komen moeten van plaatselijk belang zijn. De selectiecriteria zijn dus anders van aard en meestal minder streng dan bij de selectie van rijksmonumenten, waar het rijksbelang geldt. Dat betekent niet dat de selectie minder zorgvuldig kan geschieden. Ook hier gelden de overwegingen van monumentale belangen tegenover andere belangen, zoals belemmeringen van de eigenaar en het wooncomfort van de gebruiker. Een belangrijk verschil met de rijksmonumenten is dat de gemeente niet is gehouden aan de leeftijdsgrens van vijftig jaar die de Monumentenwet stelt. De gemeente is daarin vrij, zodat ook jonge, zelfs nieuwe panden de monumentenstatus kunnen krijgen.
 De [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP-inventarisatiegegevens]] zijn meestal het startpunt voor een gemeentelijke monumentenlijst. En daar was het [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP]] ook voor bedoeld. De [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP-gegevens]] zijn inmiddels veelal verouderd en de panden zijn soms al gesloopt. In de aanwijzingsprocedure moeten de gegevens daarom worden geactualiseerd. Dat geldt vooral voor foto’s en redengevende omschrijvingen. Omdat de [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project|MIP-inventarisatie]] alleen de periode tussen 1800 en 1940 omvat, moet ook gelet worden op objecten van voor die periode die geen [[rijksmonument]] zijn. Inmiddels wordt de naoorlogse [[wederopbouwperiode]] gewaardeerd. De [[wederopbouw]] kan eveneens interessante objecten of structuren beiden die als gemeentelijk monument in aanmerking komen.

← Oudere versie		Versie van 10 apr 2012 16:09
Regel 1:		Regel 1:
−	~~#DOORVERWIJZING~~ [[~~Aanwijzen~~ monument]]	+	De gemeentelijke monumentenlijst
		+
		+	Vele [[gemeente\| gemeenten]] willen het lokale monumentenbeleid vormgeven en het opstellen van een gemeentelijke monumentenlijst speelt daarin een grote rol. Op deze wijze kan de [[gemeente]] aangeven welke objecten van lokaal monumentaal belang zijn. Deze overwegingen, de gemeentelijke doelstellingen en de beschikbare middelen bepalen uiteindelijke welke panden gemeentelijk monument worden en welke niet.
		+	In het hele proces zijn de volgende stappen te onderscheiden:
		+	* inventarisatie;
		+	* selectie;
		+	* aanwijzing;
		+	* vervolg: vergunningen, handhaving, onderhoud, subsidies.
		+
		+	In elke stap speelt de erfgoedcommissie een grote rol. Een adviesgroep of klankbordgroep waarin bovendien beleidsmakers, ambtenaren, de historische vereniging en een welstandsorganisatie deelnemen zorgt voor meer draagvlak. Om het project ‘opstellen gemeentelijke monumentenlijst’ te laten slagen is het van belang om alle betrokkenen -vooral eigenaren, maar ook het publiek- goed te informeren.
		+
		+	==Inventarisatie==
		+	Voordat tot de opstelling van een gemeentelijke monumentenlijst kan worden overgegaan is het nodig om een overzicht te hebben van de waardevolle bebouwing. Hiervoor moeten de volgende onderzoeksfasen worden doorlopen:
		+	* literatuuronderzoek, waarbij gebruik wordt gemaakt van overzichtswerken, zoals uit de serie Monumenten van geschiedenis en kunst, oeuvrelijsten, tijdschriften. Hierbij is de inbreng van de plaatselijke archivaris en de historische vereniging van groot belang;
		+	* onderzoek van bestaande inventarisatielijsten, zoals de [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project\|MIP-inventarisatie]] en eventueel andere door de gemeente reeds eerder uitgevoerde inventarisaties, zoals bijvoorbeeld een inventarisatie van beeldbepalende panden voor een bestemmingsplan;
		+	* veldwerk, waarbij het inventarisatiegebied fotografisch wordt vastgelegd. Hier vind meteen een voorselectie plaats waarbij wordt gelet op stilistische gaafheid, de vormbepalende functie, de situering en het verband met de plaatselijke geschiedenis;
		+	* archiefonderzoek, naar bouwjaar, architect en bestemming van interessante objecten. Hiervoor worden de gegevens van de dienst bouw- en woningtoezicht in het gemeentearchief geraadpleegd.
		+
		+	De interessante panden die volgen uit deze inventarisatie worden bouwtechnisch beschreven. Vastgelegd wordt:
		+	* de omschrijving van het pand, ongeveer op dezelfde manier als in het MIP. Hierbij kan de beschrijving worden uitgebreid met de omgeving of het interieur. Dat verschilt per gemeente;
		+	de bouwtechnische staat, met een overzicht van: scheurvorming, staat van onderhoud, onderhoudsbehoefte etc. Hieruit volgt een schatting van herstelkosten;
		+	* cultuurhistorische waardering met motivatie.
		+
		+	Deze gegevens kunnen worden opgenomen in een kaartsysteem, een mooi monumentenboekje of een database. Er bestaan gecomputeriseerde beeldregistratiesystemen die speciaal voor dit doel zijn ontwikkeld. Hierin kunnen adres- en woonplaatsgegevens worden gekoppeld aan foto’s en kaarten, zoals de topografische kaart. Ook is er ruimte voor het opnemen van inventarisatiegegevens of een redengevende omschrijving.
		+
		+	==Selectie==
		+	Evenals bij de selectie van rijksmonumenten gelden hier overwegingen als ‘schoonheid, betekenis voor de wetenschap en cultuurhistorische waarde’. De panden die voor selectie in aanmerking komen moeten van plaatselijk belang zijn. De selectiecriteria zijn dus anders van aard en meestal minder streng dan bij de selectie van rijksmonumenten, waar het rijksbelang geldt. Dat betekent niet dat de selectie minder zorgvuldig kan geschieden. Ook hier gelden de overwegingen van monumentale belangen tegenover andere belangen, zoals belemmeringen van de eigenaar en het wooncomfort van de gebruiker. Een belangrijk verschil met de rijksmonumenten is dat de gemeente niet is gehouden aan de leeftijdsgrens van vijftig jaar die de Monumentenwet stelt. De gemeente is daarin vrij, zodat ook jonge, zelfs nieuwe panden de monumentenstatus kunnen krijgen.
		+
		+	Waarderingsmethodiek voor gemeentelijke monumenten, ontwikkeld door DSL.
		+
		+	* '''Cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis’’’. Geschiedkundige waarde vanuit gemeentelijk perspectief. Bekende bewoners, eigenaars of architecten bepalen de meerwaarde.
		+
		+	* '''Algemeen plaatselijk belang'''. Plaatselijk bekende of belangrijke panden, (schooltje, tolhuisje). Dit is ook een mogelijkheid om niet-gebouwen te waarderen: een monumentale kastanjeboom, een drinkwaterpomp op het dorpsplein, een ontginningskade.
		+
		+	* '''Architectonisch criterium'''. Architectonische of stilistische kwaliteit: opbouw, decoratieve detaillering.
		+
		+	* '''Vermindering van de authenticiteit'''. De authenticiteit kan verloren gaan door onzorgvuldige verbouwingen, door functiewijzigingen of door onzorgvuldig onderhoud. Sommige ingrepen zijn herstelbaar, andere niet. Het te breed uitslijpen van smal voegwerk en opnieuw opvoegen is een onherstelbare verminking. Golfplaten in plaats van een rieten dak is herstelbaar.
		+	Hierbij moet ook in ogenschouw worden genomen dat een 17e eeuwse boerderij vaak meer wijzigingen heeft ondergaan dan een villa uit 1930. Het is niet reëel om de boerderij daardoor als niet authentiek aan te merken.
		+
		+	* '''Situeringscriterium'''. Een watermolen pal naast een industriehal krijgt een lagere waardering dan een van de molens van een watergang.
		+
		+	* '''Zeldzaamheid (lokaal of regionaal)''' De enige hooiberg en de laatste molen krijgen een hogere score dan wanneer er nog vele van zijn.
		+
		+	* '''Technische staat.''' De bouwtechnische staat, van funderingsproblemen tot schilderwerk.
		+
		+	Bij de bepaling van de monumentale waarde moeten we denken aan:
		+	* architectuurhistorische of kunstwaarde: hierbij wordt gelet op de oorspronkelijkheid en de kwaliteit van het ontwerp en de gevelcompositie, de stilistische betekenis, de zeldzaamheid, de al of niet markante verschijningsvorm en de kwaliteit van (onderdelen van) het interieur. Een ontwerp van een bekende architect van een woonhuis zal gewaardeerd worden op deze architectuurhistorische waarde;
		+	* oudheidkundige waarde: hierbij wordt gelet op de betekenis van het gebouw in de sociale, culturele of economische geschiedenis van een gemeente, de betekenis van het gebouw voor de geschiedenis van de techniek of van het bouwen, of de zeldzaamheid qua bestemming. Voorbeelden van dergelijke monumenten zijn een kaaspakhuis in een gemeente met vanouds veel zuivelproductie, een oud stoomgemaal in een droogmakerij. Bij oudheidkundige waarde kan ook worden gedacht aan de ouderdom, zeldzaamheid of een verband met een plaatselijke historische gebeurtenis. Bijvoorbeeld de laatste rietgedekte hooiberg, of een politiebureau waaruit een verzetsstrijder is ontsnapt, of een burgemeesterswoning die is geplunderd door de patriotten in 1786;
		+	* stedenbouwkundige of ensemblewaarde: hier geldt de betekenis van het pand als onderdeel van een groter geheel, bijvoorbeeld als markante situering aan het begin van een dorp, of als een herkenbaar onderdeel van de groei en ontwikkeling van een stad.
		+
		+	De [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project\|MIP-inventarisatiegegevens]] zijn meestal het startpunt voor een gemeentelijke monumentenlijst. En daar was het [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project\|MIP]] ook voor bedoeld. De [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project\|MIP-gegevens]] zijn inmiddels veelal verouderd en de panden zijn soms al gesloopt. In de aanwijzingsprocedure moeten de gegevens daarom worden geactualiseerd. Dat geldt vooral voor foto’s en redengevende omschrijvingen. Omdat de [[M.I.P. Monumenten Inventarisatie Project\|MIP-inventarisatie]] alleen de periode tussen 1800 en 1940 omvat, moet ook gelet worden op objecten van voor die periode die geen [[rijksmonument]] zijn. Inmiddels wordt de naoorlogse [[wederopbouwperiode]] gewaardeerd. De [[wederopbouw]] kan eveneens interessante objecten of structuren beiden die als gemeentelijk monument in aanmerking komen.
		+
		+	Er bestaan methodes met selectiecriteria die in zwaarte verschillen. Dit komt tot uiting in de wegingsfactor. Niet elk criterium zal even zwaar meetellen. Een pand krijgt voor elk criterium een waardering, zodat in een matrix alle panden met een eindcijfer worden opgenomen. Hoe waardevoller het pand, hoe hoger de waardering.
		+	Met de wegingsfactoren kan een pand wat verminkt en bouwvallig is, alleen nog een hoge score krijgen als er voldoende andere kwaliteiten tegenover staan.
		+	Zo ontstaat een eerste schifting tussen panden die waardevol en minder waardevol zijn. Het is van belang om hier niet uitsluitend naar de cijfers uit de matrix te laten beslissen. Deze cijfers zijn immers het product van subjectieve waardering. De uiteindelijke keuze is mensenwerk waarin overleg en belevingswaarde van het monument een rol spelen. Deze methode heeft beperkingen voor het aanwijzen van gemeentelijke monumenten in het landelijk gebied. Het platteland is nooit een podium geweest voor bekende architecten. Dat architectonisch criterium is daar van ondergeschikt belang geworden. Vaak zijn het de boerderijen die beeldbepalend zijn. Omdat dit bedrijfsgebouwen zijn, zijn zij vaak aangepast aan veranderde omstandigheden en behoeften. Dit is weliswaar een aanpassing, soms een aantasting van de gaafheid, maar altijd inherent aan de dynamiek van de boerderij. Het kan zelfs zo zijn dat door deze veranderingen een zekere cultuurhistorische component wordt toegevoegd aan het monument. Bij de al te strikt volgen van de bovenstaande methodiek, zullen de gave [[rentenierswoning]rentenierswoningen]] uit de jaren 1920-1930 altijd hoger scoren dan de boerderijen uit de 17e eeuw.
		+	Met de in het veldwerk opgenomen gegevens kan een raming worden gemaakt van de kosten van instandhouding. Afhankelijk van de hoeveelheid geld die de gemeente beschikbaar wil stellen aan eigenaren kan worden bepaald hoeveel en welke panden worden geselecteerd tot gemeentelijk monument. Daarna wordt de lijst definitief.
		+
		+	==Aanwijzing==
		+	Vervolgens kan het college van B&W besluiten om de geselecteerde panden de status van gemeentelijk monument te geven. Het vervolg is een juridisch traject, waarbij alle eigenaren op de hoogte worden gebracht. Gemeentelijke monumenten moeten ook worden vastgelegd op de plankaarten van bestemmingsplannen, en worden doorgegeven aan het kadaster.
		+	De procedure van aanwijzing, beroep en bezwaar staat in de monumentenverordening. Discussiepunten bij de aanwijzing zijn:
		+	* wat betekent dit voor de eigenaar, wat worden zijn (extra) verplichtingen?
		+	* wat stelt de gemeente als tegemoetkoming er tegenover?
		+	Op deze vragen moeten in de monumentenverordening en de subsidieverordening het antwoord zijn te vinden.

← Oudere versie		Versie van 29 feb 2012 16:02
Regel 1:		Regel 1:
−	# ~~DOORVERWIJZEN~~ [[Aanwijzen monument]]	+	#DOORVERWIJZING [[Aanwijzen monument]]