10.0 Verkleuren van verf - Bewerkingsoverzicht

Ewoud: Heeft "10.0 Verkleuren van verf" beveiligd: Boekpagina's (‎[edit=sysop] (vervalt niet) ‎[move=sysop] (vervalt niet))

2013-04-16T20:49:44Z

Heeft "10.0 Verkleuren van verf" beveiligd: Boekpagina's (‎[edit=sysop] (vervalt niet) ‎[move=sysop] (vervalt niet))

Beheerder: /* Loodwit en andere loodhoudende pigmenten */

2012-08-22T08:23:24Z

Loodwit en andere loodhoudende pigmenten

Beheerder: /* Verder lezen */

2012-08-21T13:16:34Z

Verder lezen

Beheerder op 20 aug 2012 om 07:55

2012-08-20T07:55:44Z

Beheerder: /* Vijanden van kleur */

2012-08-20T07:55:06Z

Vijanden van kleur

Beheerder: /* Verder lezen */

2012-08-17T14:40:31Z

Verder lezen

Beheerder op 17 aug 2012 om 13:08

2012-08-17T13:08:51Z

Beheerder op 17 aug 2012 om 13:08

2012-08-17T13:08:24Z

Beheerder op 17 aug 2012 om 13:06

2012-08-17T13:06:59Z

Beheerder: /* Loodwit en andere loodhoudende pigmenten */

2012-08-17T13:00:03Z

Loodwit en andere loodhoudende pigmenten

@@ Regel 25: / Regel 25: @@
 ====Loodwit en andere loodhoudende pigmenten====
-[[Bestand:36.JPG|thumb|right|De binnenkant van deze schouw is geschilderd met kalkverf met zwartsel (vermoedelijk ijzeroxide zwart). De zijkant van de schouw is geschilderd met kalkverf met gele oker. De bovenzijde van het waterfornuis met kalkverf en loodmenie. Foto: Bureau Helsdingen.]]Loodwit, loodtingeel, Napels geel, chromaatgeel en [[loodmenie]] zijn loodverbindingen. Alle loodverbindingen kunnen door zwavelverbindingen verkleuren van lichtgrijs tot diepzwart. Loodwit komt heel veel voor en is dus een belangrijk pigment. Niet alle deskundigen zijn het er over eens of loodwit verkleurt. Bij onderzoek worden regelmatig wittige of crèmewitte lagen gevonden waarin loodwit is verwerkt. Deze lagen zijn niet merkbaar verkleurd, anders waren ze niet meer witachtig geweest.
+Loodwit, loodtingeel, Napels geel, chromaatgeel en [[loodmenie]] zijn loodverbindingen. Alle loodverbindingen kunnen door zwavelverbindingen verkleuren van lichtgrijs tot diepzwart. Loodwit komt heel veel voor en is dus een belangrijk pigment. Niet alle deskundigen zijn het er over eens of loodwit verkleurt. Bij onderzoek worden regelmatig wittige of crèmewitte lagen gevonden waarin loodwit is verwerkt. Deze lagen zijn niet merkbaar verkleurd, anders waren ze niet meer witachtig geweest.
 In [[kalkverven en andere waterachtige verven|kalkverven]] hebben loodpigmenten last van verkleuring door oxidatie. Het loodhoudende pigment verkleurt dan naar vlekkerig zwart. Tijdens onderzoek is in een boerderij een voorbeeld van verkleuring van loodmenie gevonden (zie afbeelding). De bovenkant van het waterfornuis was geschilderd met een kalkverf met loodmenie als pigment. Deze laag was vlekkerig zwart geworden. Na het afkrabben van de huid kwam de bekende kleur van loodmenie weer te voorschijn.

@@ Regel 38: / Regel 38: @@
 ===Verder lezen===
 * [[1.0 Historisch verantwoord kleurgebruik]]
 * [[2.0 Stel het nadenken over kleuren niet uit tot de schilder komt]]
@@ Regel 48: / Regel 49: @@
 * [[9.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik in het interieur]]
 * [[10.0 Verkleuren van verf]]
-* [[11.0 Kleurkeuze 1]]
+* [[11.0 De kleurkeuze]]
 ===Bron===

@@ Regel 11: / Regel 11: @@
 ====Teveel licht====
-Een aantal [[pigment|pigmenten]] is niet erg bestand tegen licht. Dat zijn chromaatgeel, [[groene pigmenten|groene aarde]], Berlijnsblauw, vermiljoen, natuurlijke [[kraplak]], karmijn en [[bruine pigmenten|omber]]. Chromaatgeel wordt verwerkt in de kleur [[standgroen]]. Het geel in de verf wordt aangetast door zonlicht en neemt in sterkte af. Hierdoor komt het blauw meer naar voren in de verf. De verf verdonkert en krijgt een blauwe gloed. Karmijn en kraplak worden bleek en verliezen gedeeltelijk hun kleur. Vermiljoen wordt grijszwart. Vanwege de inwerking van het licht op deze kleuren is het goed om altijd goed achter latjes, in [[sponning|sponningen]] en in donkere hoekjes te kijken.
+Een aantal [[pigment|pigmenten]] is niet erg bestand tegen licht. Dat zijn chromaatgeel, [[groene pigmenten|groene aarde]], Berlijns blauw, vermiljoen, natuurlijke [[kraplak]], karmijn en [[bruine pigmenten|omber]]. Chromaatgeel wordt verwerkt in de kleur [[standgroen]]. Het geel in de verf wordt aangetast door zonlicht en neemt in sterkte af. Hierdoor komt het blauw meer naar voren in de verf. De verf verdonkert en krijgt een blauwe gloed. Karmijn en kraplak worden bleek en verliezen gedeeltelijk hun kleur. Vermiljoen wordt grijszwart. Vanwege de inwerking van het licht op deze kleuren is het goed om altijd goed achter latjes, in [[sponning|sponningen]] en in donkere hoekjes te kijken.
 ====Gebrek aan licht====
@@ Regel 17: / Regel 17: @@
 ====Hitte====
-Wanneer er brand heeft gewoed in een pand, wordt kleuronderzoek erg lastig. [[Loodwit]], Berlijnsblauw en de okers zijn niet bestand tegen hitte. [[Gele oker]] verkleurt door hitte naar rood of bruin.
+Wanneer er brand heeft gewoed in een pand, wordt kleuronderzoek erg lastig. [[Loodwit]], Berlijns blauw en de okers zijn niet bestand tegen hitte. [[Gele oker]] verkleurt door hitte naar rood of bruin.
 ===Vaak verkleurde pigmenten===
-====Berlijnsblauw====
+====Berlijns blauw====
-Berlijnsblauw is onder andere gevoelig voor kalkhoudende bindmiddelen en voor hitte en kan hierdoor bruin worden.
+Berlijns blauw is onder andere gevoelig voor kalkhoudende bindmiddelen en voor hitte en kan hierdoor bruin worden.
-Dit is eenvoudig vast te stellen met een experiment met Berlijnsblauw en [[kalkverf (gebluste kalk)|gebluste kalk]]. Doordat Berlijnsblauw niet tegen alkaliën bestand is, kleurt het blauw na een dag bruin. Tijdens onderzoek zijn vier verschillende tinten Berlijnsblauw opgezet. Vooral de donkere tinten waren prachtig diepblauw van kleur. De volgende dag echter waren ze alle vier bruin geworden. Na een aantal weken keert de blauwe kleur weer wat terug.
+Dit is eenvoudig vast te stellen met een experiment met Berlijns blauw en [[kalkverf (gebluste kalk)|gebluste kalk]]. Doordat Berlijns blauw niet tegen alkaliën bestand is, kleurt het blauw na een dag bruin. Tijdens onderzoek zijn vier verschillende tinten Berlijns blauw opgezet. Vooral de donkere tinten waren prachtig diepblauw van kleur. De volgende dag echter waren ze alle vier bruin geworden. Na een aantal weken keert de blauwe kleur weer wat terug.
 ====Loodwit en andere loodhoudende pigmenten====
 [[Bestand:36.JPG|thumb|right|De binnenkant van deze schouw is geschilderd met kalkverf met zwartsel (vermoedelijk ijzeroxide zwart). De zijkant van de schouw is geschilderd met kalkverf met gele oker. De bovenzijde van het waterfornuis met kalkverf en loodmenie. Foto: Bureau Helsdingen.]]Loodwit, loodtingeel, Napels geel, chromaatgeel en [[loodmenie]] zijn loodverbindingen. Alle loodverbindingen kunnen door zwavelverbindingen verkleuren van lichtgrijs tot diepzwart. Loodwit komt heel veel voor en is dus een belangrijk pigment. Niet alle deskundigen zijn het er over eens of loodwit verkleurt. Bij onderzoek worden regelmatig wittige of crèmewitte lagen gevonden waarin loodwit is verwerkt. Deze lagen zijn niet merkbaar verkleurd, anders waren ze niet meer witachtig geweest.
@@ Regel 32: / Regel 33: @@
 Als synthetische ultramarijn in olieverf verwerkt wordt, kan de verf ook last hebben van zuren. De verf krijgt hierdoor een bruinige transparante kleur. Nu is synthetisch ultramarijn in olieverf toch al niet zo’n succes. Het droogt erg langzaam, dekt slecht en is niet erg weervast. Daarom werd dit pigment niet vaak gebruikt in olieverf.
 ====Vernislagen====
-Na al deze problemen die voortkomen uit de gebreken van de pigmenten zelf, kunnen we ook nog op het verkeerde been worden gezet door vernislagen. Sommige soorten vernis kunnen sterk vergelen. Een mooi voorbeeld hiervan is te zien in het streekmuseum De Koperen Knop. In de zeer bijzondere opkamer van deze boerderij is het plafond beschilderd met een wolkenlucht. Deze lucht is bruinachtig van kleur. In het plafond zit een wervel die aangeeft dat het venster vroeger een binnenluik had dat naar boven draaide. Op de plaats waar het luik heeft gezeten is het plafond niet gevernist. De lucht is hier duidelijk Berlijnsblauw van kleur. Dat het echt om vergeelde vernislagen gaat is goed te zien op een verborgen plekje van het plafond: hier is de schilder duidelijk een stukje vergeten te vernissen.
+Na al deze problemen die voortkomen uit de gebreken van de pigmenten zelf, kunnen we ook nog op het verkeerde been worden gezet door vernislagen. Sommige soorten vernis kunnen sterk vergelen. Een mooi voorbeeld hiervan is te zien in het streekmuseum De Koperen Knop. In de zeer bijzondere opkamer van deze boerderij is het plafond beschilderd met een wolkenlucht. Deze lucht is bruinachtig van kleur. In het plafond zit een wervel die aangeeft dat het venster vroeger een binnenluik had dat naar boven draaide. Op de plaats waar het luik heeft gezeten is het plafond niet gevernist. De lucht is hier duidelijk Berlijns blauw van kleur. Dat het echt om vergeelde vernislagen gaat is goed te zien op een verborgen plekje van het plafond: hier is de schilder duidelijk een stukje vergeten te vernissen.
 ===Verder lezen===

@@ Regel 8: / Regel 8: @@
 Bij boerderijrestauraties is een kleuronderzoek door een deskundige een grote uitzondering. Het kleurgebruik is meestal niet van dien aard, dat het een dergelijk duur onderzoek rechtvaardigt. De meeste boerderijen zullen het moeten doen met een doe-het-zelf kleuronderzoek. Hoewel het onderzoek beperkt is, zal het vaak een beter resultaat opleveren dan de standaard kleurkeuze die tegenwoordig bij veel restauraties gangbaar is.
 ===Vijanden van kleur===
-Licht, hitte, vocht, zuurstof, zuren, zwavelwaterstof, hydroxiden, en het [[bindmiddel]] in de verf zijn vijanden van de kleurvastheid van kleuren. De volgende kleuren kunnen één van deze vijanden niet goed genoeg weerstaan en kunnen onder sommige omstandigheden verkleuren: alle loodhoudende pigmenten, [[oker pigmenten|okers]], [[vermiljoen]], [[smalt]], de meeste koperhoudende pigmenten, [[Berlijnsblauw]], [[gele pigmenten|chromaatgeel]], [[synthetisch ultramarijn blauw|synthetisch ultramarijn]], en [[rode pigmenten|karmijn]].
+Licht, hitte, vocht, zuurstof, zuren, zwavelwaterstof, hydroxiden, en het [[bindmiddel]] in de verf zijn vijanden van de kleurvastheid van kleuren. De volgende kleuren kunnen één van deze vijanden niet goed genoeg weerstaan en kunnen onder sommige omstandigheden verkleuren: alle loodhoudende pigmenten, [[oker pigmenten|okers]], [[vermiljoen]], [[smalt]], de meeste koperhoudende pigmenten, [[Berlijns blauw]], [[gele pigmenten|chromaatgeel]], [[synthetisch ultramarijn blauw|synthetisch ultramarijn]], en [[rode pigmenten|karmijn]].
 ====Teveel licht====
 Een aantal [[pigment|pigmenten]] is niet erg bestand tegen licht. Dat zijn chromaatgeel, [[groene pigmenten|groene aarde]], Berlijnsblauw, vermiljoen, natuurlijke [[kraplak]], karmijn en [[bruine pigmenten|omber]]. Chromaatgeel wordt verwerkt in de kleur [[standgroen]]. Het geel in de verf wordt aangetast door zonlicht en neemt in sterkte af. Hierdoor komt het blauw meer naar voren in de verf. De verf verdonkert en krijgt een blauwe gloed. Karmijn en kraplak worden bleek en verliezen gedeeltelijk hun kleur. Vermiljoen wordt grijszwart. Vanwege de inwerking van het licht op deze kleuren is het goed om altijd goed achter latjes, in [[sponning|sponningen]] en in donkere hoekjes te kijken.
 ====Gebrek aan licht====
 Sommige pigmenten verdonkeren als zij afgedekt zijn. Wanneer zij later weer aan het licht blootgesteld worden, krijgen ze hun oude kleur terug. Daarom is het goed om een kleurentrapje na bijvoorbeeld een week nog eens te bekijken om te controleren of de kleuren niet veranderd zijn. Dit verschijnsel is bij een bladderende verflaag heel goed waarneembaar. Op plaatsen waar de verf werd afgestoken was de kleur anders dan op plaatsen waar de verf al uit zichzelf naar beneden was komen dwarrelen.
 ====Hitte====
 Wanneer er brand heeft gewoed in een pand, wordt kleuronderzoek erg lastig. [[Loodwit]], Berlijnsblauw en de okers zijn niet bestand tegen hitte. [[Gele oker]] verkleurt door hitte naar rood of bruin.
 ===Vaak verkleurde pigmenten===
 ====Berlijnsblauw====

@@ Regel 42: / Regel 42: @@
 * [[9.0 De ontwikkeling van het kleurgebruik in het interieur]]
 * [[10.0 Verkleuren van verf]]
 ===Bron===

← Oudere versie	Versie van 16 apr 2013 20:49
(geen verschil)

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 [[Bestand:76.JPG|thumb|right|Deze lambrisering was geschilderd met een kalkverf in Berlijns blauw. Het Berlijns blauw is bruin/zwart geworden door de inwerking van het bindmiddel en/of door de brand die in dit pand heeft gewoed. Foto: Bureau Helsdingen]]
 [[Bestand:77.JPG|thumb|right|Dit plafond met wolkenlucht is gedeeltelijk gevernist. Door de vergeling van de vernis is de oorspronkelijk blauwe lucht bruinig geworden. Foto: Bureau Helsdingen]]
 Terugkerend naar de gemaakte [[kleurtrap]], kan de vraag worden gesteld, of de gevonden [[kleur]]en de juiste zijn, zoals het pand die vroeger had. Kleuren veranderen onder invloed van licht, warmte, vocht en bepaalde bestanddelen in de lucht.
 ===De deskundige===
@@ Regel 21: / Regel 22: @@
 Loodwit, loodtingeel, Napels geel, chromaatgeel en [[loodmenie]] zijn loodverbindingen. Alle loodverbindingen kunnen door zwavelverbindingen verkleuren van lichtgrijs tot diepzwart. Loodwit komt heel veel voor en is dus een belangrijk pigment. Niet alle deskundigen zijn het er over eens of loodwit verkleurt. Bij onderzoek worden regelmatig wittige of crèmewitte lagen gevonden waarin loodwit is verwerkt. Deze lagen zijn niet merkbaar verkleurd, anders waren ze niet meer witachtig geweest.
-In [[kalkverven en andere waterachtige verven|kalkverven]] hebben loodpigmenten last van verkleuring door oxidatie. Het loodhoudende pigment verkleurt dan naar vlekkerig zwart. Tijdens onderzoek is in een boerderij een voorbeeld van verkleuring van loodmenie gevonden. De bovenkant van het waterfornuis was geschilderd met een kalkverf met loodmenie als pigment. Deze laag was vlekkerig zwart geworden. Na het afkrabben van de huid kwam de bekende kleur van loodmenie weer te voorschijn.
+In [[kalkverven en andere waterachtige verven|kalkverven]] hebben loodpigmenten last van verkleuring door oxidatie. Het loodhoudende pigment verkleurt dan naar vlekkerig zwart. Tijdens onderzoek is in een boerderij een voorbeeld van verkleuring van loodmenie gevonden (zie afbeelding). De bovenkant van het waterfornuis was geschilderd met een kalkverf met loodmenie als pigment. Deze laag was vlekkerig zwart geworden. Na het afkrabben van de huid kwam de bekende kleur van loodmenie weer te voorschijn.
 ====Ultramarijnziekte====

← Oudere versie		Versie van 17 aug 2012 13:06
Regel 1:		Regel 1:
		+	[[Bestand:76.JPG\|thumb\|right\|Deze lambrisering was geschilderd met een kalkverf in Berlijns blauw. Het Berlijns blauw is bruin/zwart geworden door de inwerking van het bindmiddel en/of door de brand die in dit pand heeft gewoed. Foto: Bureau Helsdingen]]
		+	[[Bestand:77.JPG\|thumb\|right\|Dit plafond met wolkenlucht is gedeeltelijk gevernist. Door de vergeling van de vernis is de oorspronkelijk blauwe lucht bruinig geworden. Foto: Bureau Helsdingen]]
	Terugkerend naar de gemaakte [[kleurtrap]], kan de vraag worden gesteld, of de gevonden [[kleur]]en de juiste zijn, zoals het pand die vroeger had. Kleuren veranderen onder invloed van licht, warmte, vocht en bepaalde bestanddelen in de lucht.		Terugkerend naar de gemaakte [[kleurtrap]], kan de vraag worden gesteld, of de gevonden [[kleur]]en de juiste zijn, zoals het pand die vroeger had. Kleuren veranderen onder invloed van licht, warmte, vocht en bepaalde bestanddelen in de lucht.
	===De deskundige===		===De deskundige===