Hout

Uit AgriWiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Hout is een veelvoorkomend en belangrijk bouwmateriaal voor bijvoorbeeld balklagen, gebinten, gevelbetimmeringen en kozijnen. Hout is een van de oudste bouwmaterialen. In de prehistorie werd hout ten noorden van de Alpen veel gebruikt voor constructieve delen maar ook voor wanden. In Nederland was er bijna geen natuursteen voorhanden en de bakstenen werden pas in de twaalfde eeuw uitgevonden. Welke houtsoort men gebruikte, was voor een groot deel afhankelijk van wat er in de omgeving beschikbaar was. Met de toenemende vraag naar hout ging men hout steeds vaker importeren. Vanwege duurzame eigenschappen ging oorspronkelijk de voorkeur uit naar eikenhout. Later werd er ook veel grenenhout gebruikt omdat het eikenhout steeds schaarser werd. In het westen van Nederland was na het midden van de 17de eeuw eikenhout nauwelijks meer verkrijgbaar. In Zuid-Limburg en in het oosten van het land werd eikenhout nog veel langer toegepast.

Spinthout en kernhout

Horizontale dwars doorsnede van een boomstam met de jaaringen duidelijk zichtbaar.
Een boom die groeit bestaat uit kernhout en spinthout met bast en schors. Als de boom groeit wordt de stam ook dikker. Er worden jaarringen opgebouwd. Een boom groeit in de verschillende seizoenen met verschillende snelheden. Dit levert in de horizontale doorsnede van de boom ringen op met verschillende tinten, jaarringen. De buitenzijde van de boom heeft een huid die uit schors bestaat, dit beschermt de kern van de boom. De buitenste ringen (donkerste) vormen de bast. Door de buitenste ringen wordt het vocht getransporteerd voor de groei van de boom. Door het transport van sappen blijft het hout 'soepel'. Dit is het spinthout. Door de sappen en voedingsstoffen die in dit hout aanwezig zijn wordt dit hout vaak aangetast door houtaantasters. Dit hout mag dan ook niet dienen als constructiehout. Op de afbeelding hiernaast is in de linker bovenhoek het spinthout zichtbaar als een donkerder stuk. Het lijkt ook te zijn aangetast door een houtaantaster. Het hout in de kern van de stam vervoerd steeds minder vocht en bij sommige bomen begint dat tijdens het leven al te verstenen. De binnenste ringen vormen het kernhout.

Loofhout en naaldhout

Hout dat in de bouw gebruikt wordt bestaat grofweg uit twee groepen: loofhout, van loofbomen als eiken en beuken; en naaldhout als grenen en vuren. Loofhout is over het algemeen duurzamer om toe te passen aangezien het gekapte loofhout langer mee gaat dan het gekapte naaldhout. Loofhout heeft harder kernhout waar ongedierte niet in komt. Ook vocht heeft daarom minder invloed op de levensduur van dit gekapte hout.

Bronnen

  • P. Bot, Vademecum historische bouwmaterialen, installaties en infrastructuur (Arnhem 2009) p.198.
  • P.A.M. van Wijk, Boerderijen Bekijken; Historisch boerderijonderzoek in Nederland (Arnhem / Amersfoort 1985), p.77.

Verder lezen